مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٣٢ - قصید١٧٢٨ فرزدق دربار١٧٢٨ امام سجاد علیه السّلام
|
فی کفّه خَیزُرانٌ رِیحُها عَبِقٌ |
مِن کَفِّ أروَعَ فی عِرنینِه شَمَمُ یت |
|
|
یُغـضِی حَیاءً و یُغـضَی مِن مَهابَتِه |
فلا یُکَلَّمُ إلّا حینَ یَبتَسِمُ |
بنا به عقیدۀ ابوالفرج اصفهانی در مدح علیبن الحسین علیهماالسّلام نیست، چون از آن گونه اشعار نیست که مانند علیبن الحسین علیهما السّلام را با آن فضل متعالم که برای احدی نیست مدح توان نمود. و سپس گوید: امّا ابوالفرج شعر ثانی را در جمله اشعاری که در جلد نوزدهم أغانی،[١] در ذیل احوال فرزدق مرقوم داشته، مسطور نموده است؛ و در هر حال شعر اوّل به هیچوجه درخور مقام امام علیهالسّلام نیست، و ممکن است از حزین شاعر باشد که در وصف عبداللهبن عبدالملک سروده است. و شعر ثانی نیز ممکن است از حزین باشد در وصف او و فرزدق آن را در اشعار خود به عنوان تضمین آورده است؛ و ممکن است فرزدق نیاورده باشد، ولی چون روات و نقله با اشعار فرزدق به یک وزن و رویّ دیدهاند، آنها را سهوًا به قصیدۀ فرزدق ملحق ساختهاند؛ و الله اعلم.»
باری مرحوم سپهر در ضمن شرح این قصیده، در احوالات فرزدق گوید:
«این قصیده را مرحوم مجلسی در بحار الأنوار، و مرحوم قاضی نورالله در مجالسالمؤمنین، و مرحوم علیبن عیسی اربلی در کشف الغمّه، و أبوالفرج اصفهانی در جلد نوزدهم و چهاردهم أغانی، و سبط ابن جوزی در تذکرة خواصّ الأمّة، و سیّد هاشم بحرانی در مدینة المعاجز، و نیز در کتاب خرائج و جرائح با مختصر تفاوتی آوردهاند؛ و نیز در ترجمۀ کتاب فتح الفتوح، و در فصل الخطاب از شیخ الحرمین أبوعبدالله قرطبیّ راجع به فرزدق و انشاء او مطالبی مذکور است.»
و سپس میگوید:
[١]ـ در مقدّمۀ شرح صحیفۀ سجّادیّه آقای سیّد صدرالدّین بلاغی، از طبع حسینیّۀ ارشاد، از ص ١١ تا ٢٣ قصیدۀ فرزدق را با ترجمه ذکر کرده است و آن را از أغانی ابوالفرج اصفهانی، و حلیة الأولیاء حافظ ابونعیم، و غرر و درر سیّد مرتضی علم الهدی نقل نموده است. (مرحوم علاّمه طهرانی قدّس سرّه)