مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٦٥ - علّت عدم قیام أمیرالمؤمنین بعد از رحلت رسول خدا

شمشیر بعد از رحلت رسول خدا؛ و وجه پنجم را عدم تمکّن آن حضرت قرار داده است؛ همچنان‌که رسول خدا [صلّی الله علیه و آله و سلّم] به عبدالله بن اُبیّ که عائشه را قذف کرد، حدّ قذف جاری ننمودند؛ و ملاّ صالح چنین گوید:

«و أمّا خامسًا: فلأنَّ العیاضَ شارحَ مُسلمٍ نقَل فی حدیث الإفک عن بعض علمائکم: أنَّ النبیَّ صلّی الله علیه و آله إنّما لم یَحُدّ عبدَ الله بن أُبَیّ، رأسَ المنافقین بالافتراء علی زَوجته عائشةَ؛ لأنّه کانت له مَنعَةٌ منه، و یخشَی من إقامته افتراقَ الکلمة و ظهورَ الفتنة.

فإذا جاز للنَّبیِّ صلّی الله علیه و آله وسلّم تَرکُ الحدّ لخوف الفتنة مع کثرةِ أعوانه و أنصاره، فقد جاز لعلیٍّ علیه السّلام ترکُ المحاربة و المقاتلة مع عدم المعاون لمثل ذلک.»[١]

[علّت عدم قیام أمیرالمؤمنین بعد از رحلت رسول خدا]

١. در نهج البلاغۀ ملاّ فتح الله، صفحۀ ٨٤، حضرت می‌فرماید:

«علّت عدم قیام من بر علیه أبوبکر آن بود که غیر از اهل بیت هیچ معینی نداشتم.»[٢]

٢. خطبه دیگری است در نهج البلاغه، صفحۀ ٢٤٣ و صفحۀ ٩٠ در ذم خوارج که دلالت دارد در صورت عدم تمکّن از تشکیل حکومت عدل انسان نباید اختلال کند و خروج از تحت حکومت جور در این صورت غلط است.

٣. در غایة المرام، صفحۀ ٥٥٠ ضمن روایت مفصّلی که از سلیم بن قیس نقل می‌کند، می‌گوید که:

[١]ـ جنگ ١٤، ص ٥٦.

[٢]ـ تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین، ج ١، ص ١٩٨.