مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٦١ - در اینکه أبوبکر و عمر راضی نبودند به هیچوجه خلافت به أمیرالمؤمنینبرسد

وفّقت؛ فلو أنّ قریشًا اختارت لأنفسها حیث اختار اللهُ عزّوجلّ لها لکان الصّوابُ بیدها غیرَ مردودٍ و لا محسودٍ...“ ـ الخ.» تمام مطالب در تاریخ طبری، جلد ٣، صفحه ٢٨٩ است.

جرجی زیدان در تاریخ التمّدن الاسلامی، جلد ١، صفحۀ ٥٣ گوید:

«و الظاهرُ من أقوالِ عُمَرَ و غیره فی مواقفَ مختلفةٍ، أنّهم رأوا بنی‌هاشم قد اعتزّوا[١] بالنّبوة، لأنّ النبّیّ منهم؛ فلم یستحسنوا أن یضیفوا إلیها الخلافةَ.»

در تاریخ ابن خلدون، جلد ٣، صفحۀ ١٧١ گوید:

«وفیما نقله أهلُ الآثار: إنّ عُمَرَ قال یومًا لِابن عباس: ”إنّ قومَکم (یعنی قریشًا) ما أرادوا أن یجمعوا لکم (یعنی بنی‌هاشم) النّبوّةَ و الخلافةَ، فتحموا علیهم.“»

و در صفحه ٤١ در پاورقی گوید:

«ابن عبدربّه در عقدالفرید، جلد ٣، صفحه ٧٧ گوید: و قال عبدُالله بن عبّاس: ماشیتُ عُمَرَ بن الخطّاب یومًا فقال لی: ”یا بنعبّاس! ما یمنع قومَکم منکم و أنتم أهلُ البیت خاصّة؟!“

قلتُ: لا أدری.

قال: ”لکننّی أدری؛ إنّکم فضّلتموهم بالنّبوة، فقالوا: إن فُضِّلوا بالخلافة مع النبوّة لم یُبقُوا لنا شیئًا؛ و إنّ أفضلَ النّصیبَین بأیدیکم! بل ما أخالها إلّا مجتمعةً لکم و إن نزَلت علی رَغمِ قریش!“»

أقول: عمر در بسیاری از موارد می‌گفت که: قریش زیر بار علی نمی‌رفتند؛ و یا آنکه به انصار در سقیفه می‌گفت: هیچ‌گاه عرب راضی نیست خلافت در شما

[١]ـ أقرب الموارد: «اعتزّ بفلانٍ: عدّ نفسه عزیزًا به؛ و أیضًا اعتزّ بفلانٍ: تشرَّفَ.» (محقّق)