عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٠ - معناى اقامه

تكميل اين قيام در صورت اجتماع آن گاه است كه افراد از هواهاى اختلاف‌انگيز و نظام طبقاتى «شيطانى» به سوى يگانگى برگردند و در يك صف قرار گيرند و به امام عادل عالم- كه تقدم طبيعى دارد- اقتدا نمايند.

چون تحقق و كمال صلاة به اقامه است، قرآن در هر جا كه نماز كامل را دستور داده، يا توصيف نموده است، آن را مقارن الفاظ «اقام، اقم، يقيمون و مقيم» آورده و براى نمازگزارانى كه از حقيقت نماز غافلند «ويل» را وعده داده و «مصلين» را تنها آورده: [فويل للمصلين‌][١].

در سوره معارج كه مصلين را از ديگر مردم بى‌ثبات مستثنى كرده، دوام صلاة را متمم آن آورده:

[إن الإنسان خلق هلوعا\* إذا مسه الشر جزوعا\* و إذا مسه الخير منوعا\* إلا المصلين\* الذين هم على صلاتهم دائمون‌][٢]:

چون آسيبى به او رسد، بى‌تاب است،\* و هنگامى كه خير و خوشى [و مال و رفاهى‌] به او رسد، بسيار بخيل و بازدارنده است،\* مگر نمازگزاران،\* آنان كه همواره بر نمازشان مداوم و پايدارند.

در سوره بقره‌[٣] فعل مضارع «يقيمون» كوشش پيوسته را مى‌رساند تا هر چه بيش‌تر نماز را بپا دارند؛ چون اقامه نماز، اقامه و مستقيم شدن انسان است، بايد متدرجا و پيوسته باشد تا در تمام عمر يك نماز كامل و مستقيم كه شايسته مقام انسان است انجام شود؛ چون اين وظيفه نهايى درست و كامل انجام يافت و حقيقت انسانيت مستقيم گرديد، مأموريتش در اين جهان تمام شده، رخت‌

[١] -ماعون( ١٠٧): ٤.

[٢] -معارج( ٧٠): ١٩- ٢٣.

[٣] -بقره( ٢): ٣.