عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٧٢ - نماز در آيينه طريقت

از نبى بزرگ اسلام ٦ نقل شده:

الصلوة قربان كل تقى‌[١].

نماز مايه تقرب هر انسان پرهيزكارى است.

و مى‌دانيد كه مراد از اين قرب، قرب معنوى است و قرب معنوى وقتى حاصل مى‌شود كه انسان فرائض را با كمال اشتياق به جاى آورد و محرمات را به خاطر خشنودى حق ترك كند و با تقوا و پرهيزكارى ملازم باشد.

در آثار اسلامى آمده است كه:

«إن الصلاة خدمة وقربة ووصلة».

خدمت: همان نماز خواندن بر وفق قواعد و سنن شرعى است و به عبارت ديگر به پا كردن پيكره نماز، بدون روح و حقيقت آن است.

قربت: نماز به جا آوردن براى به دست آوردن قرب معنوى حضرت دوست است.

وصلت: به جاى آوردن نماز براى فنا شدن در حقيقت حق و بيرون رفتن از هستى خويش و ترك انانيت و مندك شدن در حضرت اوست. گفته‌اند: شريعت عبادت است، طريقت حاضر شدن در محضر حضرت او و حقيقت مقام شهود است.

تقرب به حق موقوف بر سجده حقيقى است و آن به جا آوردن نمازى است كه از آن تعبير به فنا شده، فناى در اوصاف كه مخصوص اهل طريقت است و فناى در ذرات كه مخصوص به اهل حقيقت است و به همين معنى قرآن مجيد اشاره فرموده است:

[١] -مستدرك الوسائل: ٣/ ٤٦، باب ١٢، حديث ٢٩٨٣.