عزيزم! ذره ذره وجود، خبر از لطف و عنايت او مى‌دهد و از هر گوشه هستى نسيم لطف او مى‌وزد، چگونه باشد كه تو با زحمت و رنج مقدماتى به عنوان طهارت به امر او فراهم آورى آن گاه با همه وجود به امر حضرت او به دنياى با عظمت نماز وارد شوى و با اذن او به بساط مهمانى او قدم گذارى و او به تو و عمل تو توجهى نكند؟!!

مگر چنين چيزى آن هم از منبع قدرت و رحمت و لطف و مرحمت و محبت و عشق و مهر ممكن است؟!

اين عبد ذليل به درگاه آن رب جليل از باب اميد و رجا عرضه داشته‌ام:

اى سند عزت پويندگان‌		روشنى ديده جويندگان‌
اى تو صفابخش شب مستمند		گرمى قلب و دل هر دردمند
اى به گدايان درت دستگير		باز در رحمت تو بر فقير
از در لطف تو كجا رو كنم‌		جز گل مهرت چه گلى بو كنم‌
سفره احسان تو خوان همه‌		تير غمت مايه جان همه‌
هر كه زدرگاه تو گرديد دور		ديده جانش زگنه گشت كور
مانده‌ام از راه تو جايم بده‌		آبرو و نور و صفايم بده‌
زنگ غم از قلب و دلم پاك كن‌		بنده خود بسته فتراك كن‌
شام گنه از كرمت روز كن‌		هستيم از عشق تو پرسوز كن‌
از در لطفت تو مران اين گدا		دور مكن بنده‌ات از اين سرا
مونس من در دو جهان ياد توست‌		اين دل افسرده من شاد توست‌
گر تو برانى نروم اى حبيب‌		درد مرا جز تو نباشد طبيب‌
درگذر از جرم من اى يار من‌		اى ز وفا دلبر و دلدار من‌
جز تو به مسكين نبود كس پناه‌		غير تو او را نبود دادخواه‌

٦- حيا

منشأ اين حقيقت در قلب نيز معرفت است، معرفت به اينكه ذره‌اى ناچيز با يك جهان تقصير در برابر عظمتى بى‌نهايت در بى‌نهايت ايستاده است: ذره‌اى كه وجودش عين عجز و عبادتش مساوى با عدم است، ذره‌اى كه علم حضرت حق از هر طرف او را احاطه كرده و بر درون و برونش به تمام معنى آگاه است.

مرحوم ملكى مى‌گويد:

منشأ شرمسارى و حيا معرفت به عظمت پروردگار و نعمت‌هاى او و حقى كه او بر گردن بندگان دارد و از طرف ديگر تقصير بندگان نسبت به او و توجه به آفات عمل و عيوب نفس و حضور پروردگار است؛ زيرا توجه به اين امور خواه ناخواه در حيا و شرمسارى اثر مى‌گذارد و چطور مى‌شود كه كسى توجه به اين امور داشته باشد و خود را در محضر سلطانى بزرگ كه نهايت احسان و انعام را در تمام مدت عمر به او مبذول داشته و در عين حالى كه به تقصير و سوء باطن او آگاه است، با بزرگوارى روى به او نموده و با بردبارى در مقابل آن همه خطا، باز او را به توبه و بازگشت به سوى خود فرا مى‌خواند!!

مولايى كه با اين همه جنايت عبد و با اين همه خطاى بنده و با اين بار سنگين گناهان گناه‌كار به قبول توبه‌اش وعده مى‌دهد و او نفس خود را كه به گناه عادت داده، از قيام به پاسخ دعوت او كسل و سست مى‌بيند.

چگونه مى‌شود كه بعد از اين همه لطف و مرحمت از طرف حضرت حق و اين همه گناه و خطا و روى گرداندن از طرف بنده، باز شرمسارى و حيا براى انسان، آن هم به وقت قرار گرفتن در محضر حضرتش به وسيله نماز در قلب پديد نشود؟

كمال و حيا و شرمسارى به اين است كه خود را محضر حضرت ذوالجلال جز