عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٥٢ - ١ - حضور قلب
متكلم به وسيله نماز به هيچ عنوان نبايد از حضرت مستمع غافل باشد كه غفلتش مايه تاريكى و راحتش علت رنج خواهد شد.
نماز، نزديك كننده عبد به آثار ظاهرى و باطنى حضرت دوست و بازدارنده انسان از همه فحشا و منكرات است و اين ميسر نيست مگر اينكه مكلف به اندازه وسع و قدرتش علما و عملا در رابطه با آداب ظاهريه و باطنيه نماز باشد.
مراحل نماز باطنى
فيض كاشانى در «محجة البيضاء» مىگويد:
روح نماز در ابتداى كار بستگى به شش مرحله دارد كه بر مكلف نمازگزار لازم است به مراعات اين حقايق اقدام كند.
١- حضور قلب.
٢- تفهم.
٣- تعظيم.
٤- هيبت.
٥- اميد.
٦- حيا.
١- حضور قلب
حضور قلب حقيقتى است كه از تمركز فكر در برنامههاى نماز و توجه عميق انسان به حق پديد مىآيد، چنانچه در نماز، فكر انسان ميدانى براى جولانگاه غير حق باشد، براى قلب محال است كه بتواند روى به جانب معشوق حقيقى كند و از عالم ملكوت كسب فيض و نور نمايد.