عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١١٦ - بت هواى نفس

هواى نفس و غرائز و شهوات است.

آرى، انسان وقتى دچار بت بيرونى يا درونى شود از حركت فكرى و روحى باز مانده و در تمام عبادات كه باعث سعادت دنيا و آخرت آدمى است به روى انسان بسته مى‌شود.

اين‌كه به هنگام گرفتار آمدن به پرستش بت‌هاى جاندار و بى‌جان، يا درونى و بيرونى، آدمى از همه فضايل مخصوصا عبادت حق و به خصوص نماز باز مى‌ماند، جاى ترديد نيست.

بت هواى نفس‌

ولى در ميان اين‌ها، بت هواى نفس از همه زيانبارتر و خسارت‌آورتر است و دچار شدن به پرستش هواى نفس و شهوات و غرائز و زيان‌هاى اين پرستش، مسئله‌اى است كه عميقا در خور تحقيق است و كتابى جداگانه مى‌خواهد؛ زيرا به طور قطع مى‌توان گفت: منشأ پرستش بت‌هاى جاندار و بيجان درون خود انسان است.

اين قلب و روح است كه اگر با قواعد عالى الهى و معارف حقه و قرآن مجيد و بيانات پيامبران و ائمه و اوليا تزكيه نشود، آدمى دچار بت‌پرستى مى‌گردد و اگر تصفيه شود و با تعاليم الهى زنده گردد، آدمى را از اسارت بت‌هاى درون و برون حفظ كرده و به اوج كمال مى‌رساند؛ اما با خواب رفتن دل و افسردگى جان، وجود آدمى در تنگناى پرستش‌هاى غلط قرار خواهد گرفت و در اين صورت است كه از انسان نبايد توقع نيكى و شرف و فضيلت و انسانيت داشت؛ چگونه مى‌توان پس از اسارت در بند بت‌پرستى در مدار عبادت و به خصوص نماز كه رمز حريت و آزادى است قرار گرفت؟!