اسلام به هنگام بعثت پيامبر (صلى الله عليه و آله)، در عين حال كه حاكى از توحيد است، متضمن معناى سياسى نيز مى باشد. از اين رو، اعلام آن در فضاى شرك‌آلود مكه، كفار را به وحشت انداخت. لازمه اعتقاد به توحيد و عمل و تلاش در جهت بسط آن در جامعه، حاكميت يافتن موحدان دلباخته‌اى است كه از جانب خداوند، در جهت حاكميت ارزش‌هاى توحيدى و بسط آن در جامعه مى‌كوشند.

نبوت و امامت از ديگر اصول اعتقادى‌اند كه در ارتباط با رهبرىِ جامعه‌اند. اين دو اصل، بيانگر اهميت رهبرى و امامت در جامعه اسلامى‌اند. اعتقاد به معاد نيز حاكى از آرمانى است كه جامعه در سايه مديريت صالح، در پى دست‌يابى به آن مى‌باشد و نشانگر پيوند دنيا و آخرت و ماده و معنا است. رواج ارزش‌ها در جامعه و كاربست راهكارهاى تعالى و تكامل جامعه بايد متناسب با آرمان و در جهت نزديكى به آن باشد.

نظام حقوقى و فروع دين نيز مشحون از مسائل سياسى است. از نخستين باب كتاب‌هاى فقهى، كه طهارت است، تا آخرين ابواب آن‌ها، همگى مشتمل بر مسائل سياسى است. برخى ابواب فقه، اختصاص به مسائل سياسى و اداره جامعه دارد؛ نظير قضا، جهاد، ديات و امر به معروف و نهى از منكر، و برخى ديگر، مستقيماً مربوط به مسائل سياسى است. اشتمال برخى ابواب فقه بر مسائل سياسى به گونه‌اى است كه اجرا و عمل به آن بدون تشكيل حكومت اسلامى ميسور نيست. اين امر، بيانگر ضرورت برپايىِ حكومت اسلامى براى اجراى احكام الهى است.