يكديگر تعامل مثبت دارند. هر چند اين بيان به مسأله تواضع و فروتنى- صفت روحى- حاكم اسلامى نيز مربوط مى شود، اما شايد بتوان از آن بذل عنايت مالى حاكم اسلامى نسبت به مردم در صورت افزايش درامدهاى مالى حكومت اسلامى نيز استفاده كرد.

حضرت در بيان ديگرى در عهدنامه اى كه به مالك اشتر مرقوم نمودند، آمده است: «... و بايد به آبادانى زمين بيش از گرفتن خراج و ماليات اهتمام ورزى كه اخذ خراج جز با آبادانى ميسّر نشود و آن كه خراج طلبد و به آبادانى نپردازد، شهرها را ويران كند و بندگان را هلاك سازد و كارش بسيار اندك راست آيد.[١]

بنابراين دومين وظيفه و تعهد دولت در برابر ملت، تأمين رفاه در زندگى همه مردم است كه با ايجاد اشتغال و رونق دادن به كشت و كار و صنعت و تجارت و بالا بردن سطح درآمدها و ريشه‌كن ساختن بيكارى، ميسر است. دولت عادله، علاوه‌بر كوشش در تأمين بودجه لازم براى اداره كشور در ابعاد مختلف سياسى، نظامى، فرهنگى و غيره، بايد در فراهم ساختن امكانات مورد نياز براى رشد اقتصادى كشور، با تمام توان بكوشد.

٣. تأمين آموزش و پرورش همگانى‌

و تعليمكم كى لاتجهلوا (جهل‌زدايى)؛ سومين وظيفه دولت در برابر ملت، تعليم و تربيت به‌صورت فراگير، و فراهم نمودن امكانات پيشرفت به‌سوى مدارج عاليه دانش و ايجاد پژوهشگاه‌هاى علمى در تمامى زمينه‌ها است. از اين‌رو، تعليم و تربيت در مراحل ابتدايى بايد اجبارى و فراگير باشد، سپس راه براى همگان براى رسيدن به مدارج بالا باز باشد. به‌علاوه،

[١] همان، خطبه ٥٣/ نامه ٢٥/ نامه ٦٧