دارد، نه مردمى، كارآمدى يا ناكارآمدى نمى‌تواند بر مشروعيت آن بيفزايد يا از آن بكاهد، همان گونه كه خواست و رضايت مردم نسبت به فردى ناصالح و نالايق براى حكومت ذره‌اى به او مشروعيت نمى‌بخشد و عدم خواست و رضايت مردم نسبت به فردى صالح و شايسته كه در بالاترين قله عبوديت و انسانيت قرار دارد، اندكى از مشروعيت او نمى‌كاهد.[١]

بنابراين نسبت مشروعيت و كارآمدى بر اساس مشروعيت الهى بدين قرار است:

نمايش تصوير

آخرين نكته درباره رابطه كارآمدى و مشروعيت اين است كه نظام‌هايى كه داراى مشروعيت الهى‌اند نسبت به كارآمدى خود حساس ترند؛ چنين نظام‌هايى، مقدم و افزون بر مردم، خود را در برابر خدا مسئول مى‌دانند. اين احساس مسئوليت مضاعف، به لحاظ نظرى و به طور طبيعى اقتضاى تلاش بيشتر را براى جلب رضايت خدا و بندگان خدا و تحقق اهداف حكومت كه همان سعادت و كمال دنيا و آخرت مردم است، دارد.[٢] و اين چيزى نيست مگر همان كارآمدى حكومت اسلامى.[٣] كه در آموزه‌هاى اسلامى تأكيد بسيار زيادى بر اهتمام حكومت اسلامى به آن شده است. چنان كه‌

[١] ١. محمود فتحعلى، مبانى انديشه اسلامى، قم: انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى( ره)، ١٣٨٣.

[٢] ٣. عباسعلى عميد زنجانى، مبانى انديشه سياسى اسلام، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى، ١٣٧٤، ص ٢٨٠.

[٣] ٤. جهت آگاهى بيشتر پيرامون رابطه كارآمدى و مشروعيت ر. ك: محمد جواد لاريجانى، تدين، حكومت و توسعه، تهران: مؤسسه فرهنگى انديشه معاصر، صص ٢٢٧- ٢٢٦.