كارآمدى پديده‌هاى مركب و پيچيده نظير، دانشكده، مدرسه، يا يك نظام سياسى امرى است مجموعى كه از حاصل جمع (جبرى) كارآمدى اجزاء آن پديده به دست مى‌آيد. به عنوان نمونه نمى‌توان از ناكارآمدى يك استاد در يك دانشكده يا يكى از قواى سه گانه در يك حكومت، كل آن دانشكده يا حكومت را ناكارآمد دانست. يا بالعكس از كارآمدى يكى از اجزاى نظام سياسى ليبرال، كارآمدى كل اين نظام را نتيجه گرفت، و يا از ناكارآمدى يكى از اجزاء نظام سياسى جمهورى اسلامى ايران، ناكارآمدى كل اين نظام را استنتاج كرد؛ زيرا چنين چيزى سرايت دادن حكم جزء به كل است كه از نظر منطقى صحيح نمى‌باشد. «كارآمدى كل» در سيستم‌هاى مركب و پيچيده برابر است با حاصل جمع كارآمدى اجزاء.

حاصل جمع (جبرى) كارآمدى اجزاء/ كارآمدى يك پديده مركب‌

... G ٣ CE G ٢ CE G ١ CE /ET

[١]

بنابراين اگر چه در يك سيستم پيچيده، بروز عيب و نقص، محتمل و طبيعى به نظر مى‌رسد، لكن روند كلى و برآيند مجموعه عملكردها و تلاش‌هاى صورت گرفته، تعيين كننده ميزان كارآمدى آن مى‌باشد.

نكته مهم در اين جا آن است كه «وجود كارآمدى گرچه موضوعى عينى مى‌باشد، احساس وجود كارآمدى، يك موضوع ذهنى است»؛ لذا لازم است‌

[١]. نشانگر كارآمدى كل(Effectiveness Totall ) است.