نيست. از اين رو هر مجتهدى كه در «فقه» اعلم از ديگران باشد لزوما توانايى عهده‌دار شدن حاكميت جامعه را ندارد. تنها كسانى اين توانايى را دارند كه در مجموع سه ويژگى «فقاهت»، «عدالت» و «كارآمدى در مقام مديريت جامعه» برتر از ديگران باشد.

ب) عدالت، ورع و تقوا

برخوردارى حاكم اسلامى از عدالت، يكى از شرايط اساسى احراز مقام ولايت و تداوم آن است. اشتراط عدالت در حاكم اسلامى امرى است كه مورد توجه بسيارى از عالمان اهل سنت نيز قرار گرفته است. اهتمام به ويژگى عدالت در حاكم اسلامى از آن جهت است كه حكومت اسلامى در صدد بسط عدالت اجتماعى است و عدالت، آرمان و هدف حكومت به شمار مى‌رود، و بى‌ترديد دست‌يابى به آن بدون حاكميت عدالت در لايه‌هاى مديريتى نظام ميسور نيست. عدالت مهم‌ترين ويژگى حاكم و هدف حكومت اسلامى است كه از وجوه امتياز آن با حكومت‌هاى طاغوتى بشمار مى‌رود.

بنابر اين ولايت فقيه، به معناى ولايت فردى است كه علاوه بر مقام فقاهت داراى شايستگى‌هاى اخلاقى و روحى بوده در عمل به قانون متعهد، و پاى‌بند به مصالح اسلام و مسلمين باشد. به تعبير حضرت امام رحمه الله اگر ولى فقيه يك كلمه دروغ بگويد ديگر ولايت ندارد. عدالت و تقوا ساز و كارى درونى براى كنترل قدرت حاكم است كه وجود آن در سلسله مراتب كارگزاران حكومتى، ضمانت اجراى دقيق قانون اسلامى و دورى از فساد است. برخوردارى از تقوا موجب مى‌شود انسان از امكاناتى كه در اختيارش قرار گرفته است سوء استفاده نكند و آنها را در جهت انجام‌