توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٨٣ - احكام مزارعه

استثناء كرده و مابقى را تقسيم كند اشكال ندارد.

مسأله ٢٢٣٩- اگر مدت مزارعه تمام شود و حاصل به دست نيايد، چنانچه مالك راضى شود كه با اجاره يا بدون اجاره زراعت در زمين او بماند و زارع هم راضى باشد مانعى ندارد و اگر مالك راضى نشود، مى‌تواند زارع را وادار كند كه زراعت را بچيند و اگر براى چيدن زراعت ضررى به زارع برسد لازم نيست عوض آن را به او بدهد، ولى زارع اگر چه راضى شود كه به مالك چيزى بدهد نمى‌تواند مالك را مجبور كند كه زراعت در زمين او بماند.

مسأله ٢٢٤٠- اگر بواسطه پيشامدى زراعت در زمين ممكن نباشد؛ مثلًا آب از زمين قطع شود، مزارعه به هم مى‌خورد و اگر زارع بدون عذر زراعت نكند چنانچه زمين در تصرف او بوده و مالك در آن تصرفى نداشته است، بايد اجاره آن مدت را به مقدار معمول به مالك بدهد.

مسأله ٢٢٤١- مالك و زارع در مزارعه عقدى بدون رضايت يكديگر نمى‌توانند مزارعه را به هم بزنند و در مزارعه اذنى اگر مالك به قصد مزارعه زمين را به كسى واگذار كند اگر بدون رضايت ديگرى معامله را به هم بزند چنانچه بذر از مالك زمين باشد بايد سهم عامل را از محصول در صورت ظهور محصول و در صورت عدم ظهور محصول مزد كار او را بپردازد و اگر در ضمن عقد مزارعه شرط كرده باشند كه هر دو يا يكى از آنان حقّ به هم زدن معامله را داشته باشند، مى‌توانند مطابق قرارى كه گذاشته‌اند معامله را به هم بزنند و همچنين اگر يكى از دو طرف مخالف آنچه بر او شرط شده است عمل نمايد طرف ديگر مى‌تواند مزارعه را به هم بزند.

مسأله ٢٢٤٢- در مزارعه عقدى اگر بعد از قرارداد مزارعه مالك يا زارع بميرد مزارعه به هم نمى‌خورد و وارثشان به جاى آنان است، ولى اگر مزارعه‌