توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٢٣٢ - سجود

پيشانى را به طرف پاك آن بگذارد اشكال ندارد.

مسأله ١٠٧٥- اگر در پيشانى دمل و مانند آن باشد، چنانچه ممكن است بايد با جاى سالم پيشانى سجده كند، و اگر ممكن نيست بايد زمين را گود كند و دمل را در گودال و جاى سالم را به مقدارى كه براى سجده كافى باشد بر زمين بگذارد.

مسأله ١٠٧٦- اگر دمل يا زخم تمام پيشانى را فرا گرفته باشد، بنابر احتياط بايد به يكى از دو طرف پيشانى و چانه اگر چه به تكرار نماز باشد سجده كند و اگر ممكن نيست فقط به چانه و اگر به چانه هم ممكن نيست، بايد براى سجده اشاره كند و موى چانه حايل حساب نمى‌شود.

مسأله ١٠٧٧- كسى كه نمى‌تواند پيشانى را به زمين برساند، بايد به قدرى كه مى‌تواند خم شود و مهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است، روى چيز بلندى گذاشته و طورى پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است، ولى بايد كف دستها و زانوها و انگشتان پا را به طور معمول به زمين بگذارد.

مسأله ١٠٧٨- اگر چيز بلندى نباشد كه مهر يا چيز ديگرى كه سجده بر آن صحيح است بگذارد لازم است كه مهر يا چيز ديگرى را با دست بلند كرده و بر آن سجده نمايد.

مسأله ١٠٧٩- كسى كه هيچ نمى‌تواند سجده نمايد بايد براى سجده با سر اشاره كند و اگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد و اگر با چشمها هم نمى‌تواند اشاره كند بنابر احتياط مستحب با دست و مانند آن براى سجده اشاره كند و در قلب نيز نيّت سجده نمايد.

مسأله ١٠٨٠- اگر پيشانى بى اختيار از جاى سجده بلند شود، چنانچه‌