توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٥٩١ - احكام وقف

مسأله ٢٦٩٤- اگر براى چيزى كه وقف كرده متولى معين كند، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايند و اگر معين نكند، چنانچه بر افراد مخصوصى مثلًا بر اولاد خود وقف كرده باشد و آنها بالغ باشند، اختيار با خود آنان است و اگر بالغ نباشند اختيار با ولىّ ايشان است و براى استفاده از وقف اجازه حاكم شرع لازم نيست؛ مگر اينكه تنها منافع را براى آنان قرار داده باشد كه در اين صورت در حفظ عين بايستى به حاكم شرع رجوع شود.

مسأله ٢٦٩٥- اگر ملكى را مثلًا بر فقرا يا سادات وقف كند يا وقف كند كه منافع آن به مصرف خيرات برسد، در صورتى كه براى آن ملك متولّى معين نكرده باشد، اختيار آن با حاكم شرع است.

مسأله ٢٦٩٦- اگر ملكى را براى افراد مخصوصى؛ مثلًا براى اولاد خود وقف كند كه هر طبقه‌اى بعد از طبقه ديگر از آن استفاده كنند، چنانچه متولى وقف آن را اجاره دهد و ولايت وى بر همه طبقات باشد و بميرد اجاره باطل نمى‌شود، ولى اگر متولى نداشته باشد و يك طبقه از كسانى كه ملك براى آنها وقف شده، آن را اجاره دهند و در بين مدت اجاره بميرند، چنانچه طبقه بعدى آن اجاره را امضا نكنند اجاره باطل مى‌شود. و در صورتى كه مستأجر مال الاجاره تمام مدت را داده باشد مال الاجاره از زمان مردنشان تا آخر مدت اجاره را از مال آنان مى‌گيرد.

مسأله ٢٦٩٧- اگر ملك وقف خراب شود، از وقف بودن بيرون نمى‌رود؛ مگر آنكه عنوانى را قصد كرده باشد كه آن عنوان از بين برود و ديگر وجود خارجى نداشته باشد مثل اينكه باغ را به قيد باغ بودن براى تفريح مردم وقف كرده باشد كه اگر آن باغ خراب شود وقف باطل و به واقف يا ورثه وى بر مى‌گردد.