توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٨٧ - احكام مساقات

مسأله ٢٢٥٦- در مساقات عقدى اگر مالك بميرد، معامله مساقات به هم نمى‌خورد و ورثه‌اش به جاى او هستند.

مسأله ٢٢٥٧- اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد، چنانچه در عقد شرط نكرده باشند كه خودش آنها را تربيت كند، ورثه‌اش به جاى او هستند و چنانچه خودشان عمل را انجام ندهند و اجير هم نگيرند حاكم شرع از مال ميّت اجير مى‌گيرد و حاصل را بين ورثه ميّت و مالك قسمت مى‌كند و اگر قرار كرده باشند كه خود او درختها را تربيت نمايد، با مردن او معامله به هم مى‌خورد و همچنين در مساقات اذنى با مردن يكى از دو طرف به هم مى‌خورد و همانگونه كه در مزارعه گفته شد اگر ميوه درختان نمايان شده باشد سهم باغبان در آن است و اگر قبل از آن باشد مزد كار و هزينه‌هايى را كرده است بايد پرداخت كند.

مسأله ٢٢٥٨- اگر شرط كند كه تمام حاصل براى مالك باشد، مساقات باطل است و ميوه مال مالك مى‌باشد و كسى كه كار مى‌كند نمى‌تواند مطالبه اجرت نمايد، ولى اگر باطل بودن مساقات به جهت ديگر باشد، مالك بايد مزد آبيارى و كارهاى ديگر را به مقدار معمول به كسى كه درختها را تربيت كرده بدهد.

مسأله ٢٢٥٩- اگر زمينى را به ديگرى واگذار كند كه در آن درخت بكارد و آنچه عمل مى‌آيد مال هر دو باشد اظهر اين است كه معامله صحيح است و به آن (مغارسه) مى‌گويند وبهتر آن است كه دو طرف با هم صلح و سازش كنند.