توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٠٢ - نصاب نقره

يعنى اگر سه مثقال به پانزده مثقال اضافه شود، بايد زكات تمام (١٨) مثقال را از قرار چهل يك بدهد و اگر كمتر از سه مثقال اضافه شود فقط بايد زكات (١٥) مثقال آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است هر چه بالا رود، يعنى اگر سه مثقال اضافه شود، بايد زكات تمام آنها را بدهد و اگر كمتر اضافه شود، مقدارى كه اضافه شده زكات ندارد.

نصاب نقره‌

مسأله ١٩٠٥- نقره دو نصاب دارد:

نصاب اول آن (١٠٥) مثقال معمولى است كه اگر نقره به (١٠٥) مثقال برسد و شرايط ديگر را هم كه گفته شد يا گفته مى‌شود داشته باشد انسان بايد يك چهلم آن را كه (٢) مثقال و (١٥) نخود است از بابت زكات بدهد و اگر به اين مقدار نرسد، زكات آن واجب نيست،

و نصاب دوم آن (٢١) مثقال است، يعنى اگر ٢١ مثقال به (١٠٥) مثقال اضافه شود، بايد زكات تمام (١٢٦) مثقال را به طورى كه گفته شد بدهد و اگر كمتر از (٢١) مثقال اضافه شود، فقط بايد زكات (١٠٥) مثقال آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است هر چه بالا رود؛ يعنى اگر (٢١) مثقال اضافه شود، بايد زكات تمام آنها را بدهد و اگر كمتر اضافه شود، مقدارى كه اضافه شده و كمتر از (٢١) مثقال است زكات ندارد. بنابر اين اگر انسان يك چهلم هر چه را طلا و نقره دارد بدهد، زكاتى را كه بر او واجب بوده داده و گاهى هم بيشتر از مقدار واجب را داده است؛ مثلًا كسى كه (١١٠) مثقال نقره دارد اگر يك چهلم آن را بدهد، زكات (١٠٥) مثقال آن را كه واجب بوده داده و مقدارى هم براى (٥) مثقال آن داده كه واجب نبوده است.