در كتاب تنبيه الغافلين به نقل از امام صادق (ع) و ايشان به نقل از پدرشان آمده كه پيامبر (ص)، خود به بازار مى‌رفت و نيازهاى خانواده‌اش را خريدارى مى‌كرد. در اين باره، از ايشان سؤال شد و ايشان در پاسخ فرمود:

جبرئيل (ع) مرا خبر داد و فرمود: «هر كس براى خانواده‌اش كار كند تا آنها را از مردم، بى‌نياز گردانَد، او در راه خداست [و ثواب جهاد در راه خدا را دارد]».[٢]

گذشته از اين، از آن جا كه برآوردن نياز خانواده، ارزش و فضيلت معنوى دارد، تلاش در راه كسب روزى نيز ارزشمند مى‌گردد. پيامبر خدا (ص) كسى را كه براى تأمين هزينه خانواده و پدر و مادرش تلاش كند، همانند مجاهدِ در راه خدا مى‌داند[٣] و تأكيد مى‌فرمايد كه جهاد، تنها اين نيست كه شخص، در راه خدا شمشير بزند؛ بلكه جهاد واقعى، اين است كه كسى والدين و فرزندانش را اداره كند. چنين كسى در جهاد است و كسى كه مخارج خودش را تأمين مى‌كند تا خود را از مردم بى‌نياز سازد، او نيز در جهاد است.[٤]

از اين رو امام على (ع) تصريح مى‌فرمايد كه رهسپار شدنِ هر يك از شما براى جهاد در راه خداوند، مهم‌تر از رفتنش در پى كسب روزى براى فرزندان و

[١].

إِذَا خَرَجَ العَبدُ فِي حَاجَةِ أَهلِهِ كَتَبَ الله( عزوجل) لَهُ بِكُلِّ خُطوَةٍ دَرَجَةً، فَإِذَا خَرَجَ مِن حَاجَتِهِم غَفَرَ لَهُ‌ ( الفردوس، ج ١، ص ٢٩٢، ح ١١٤٦؛ كنز العمّال، ج ١٦، ص ٢٨٢، ح ٤٤٤٧٨).

[٢].

كَانَ النَّبِيّ( ص) يَخرُجُ إِلَى السّوقِ وَ يَشتَرِي حَوَائِجَ أهَلِهِ، فَسُئِلَ عَن ذَلِكَ، فَقَالَ: أَخبَرَنِي جِبرِيلُ( ع) فَقَالَ: مَن سَعَى عَلَى عِيَالِهِ لِيَكُفَّهُم عَنِ النَّاسِ؛ فَهُوَ فِي سَبِيلِ الله‌ ( تنبيه الغافلين، ص ٤٥٣، ح ٧٠٤).

[٣].

مَنْ سَعَى فِي نَفَقَةِ عِيَالِهِ وَ وَالِدَيْهِ، فَهُوَ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللهِ‌ ( مستدرك الوسائل، ج ١٣، ص ٥٥، ح ١٤٧٣١).

[٤].

لَيسَ الجِهَادُ أَن يَضرِبَ بِسَيفِهِ فِي سَبِيلِ الله؛ إنَّمَا الجِهادُ مَن عَالَ وَالِدَيهِ وَ عَالَ وَلَدَهُ، فَهُوَ فِي جِهَادٍ. ومَن عَالَ نَفسَهُ يَكُفُّها عَنِ النَّاسِ فَهُوَ فِي جِهادٍ ( حلية الأولياء، ج ٦، ص ٣٠٠؛ تاريخ دمشق، ج ٢١، ص ١٧٢، ح ٤٧٦٥؛ كنز العمّال، ج ١٦، ص ٤٦٩، ح ٤٥٤٩٤).