اشتباه شناختى انسان در اين است كه مى‌پندارد روزىِ تمام عمر او بايد در حال حاضر وجود داشته باشد تا احساس آرامش كند وگرنه، نگران آينده خواهد بود. تصوّر مى‌كند كه تأمين بودن روزى يعنى حاضر بودن تمام روزى در زمان حال! اين در حالى است كه تأمين بودن روزى انسان به معناى حاضر بودن آن در لحظه حال نيست. از قوانين زندگى اين است كه روزى، «به مرور زمان» فرا مى‌رسد. اين قانون را پيامبر خدا (ص) اين گونه بيان مى‌فرمايد:

يَا عَلِيُّ! لَا تَهْتَمَّ لِرِزْقِ غَدٍ، فَإِنَّ كُلَّ غَدٍ يَأْتِي رِزْقِهِ.[١]

اى على! اندوه روزىِ فردا را نخور كه هر فردايى، روزىِ آن فرا مى‌رسد.

بر همين اساس، امام على (ع) تأكيد مى‌فرمايد كه هركس اندوه روزىِ فردا را داشته باشد، هيچ‌گاه رستگار نخواهد شد.[٢] راه نجات از اين بحران، باور داشتن به قانون ياد شده است. كسى كه مى‌داند روزىِ فردا، فرا مى‌رسد، از نبود آن در امروز، نگران نمى‌گردد و آسوده، زندگى خواهد كرد. از اين رو، عيسى (ع) مى‌گويد:

اندوه روزىِ فردا را نخوريد؛ زيرا اگر فردا جزو عمر شما باشد، روزىِ شما همراه با عمر شما فرا خواهد رسيد، و اگر فردا جزو عمر شما نباشد، پس اندوه فرداى ديگران را مخوريد.[٣]

با اين روحيه، نگرانى‌ها بر تمام عمر توزيع مى‌شود و از فشار آن كاسته مى‌گردد. مهم‌تر اين‌كه اين مطلب، بر يك واقعيت، مبتنى است و آن، قانون «تضمين روزى» براى انسان تلاشگر است. گذشته از نقش خداوند در روزى‌رسانى، نقش انسان نيز در طول نقش خداوند قرار دارد و اين نقش، به تلاش و كوشش او براى كسب روزى بستگى دارد. اگر انسان براى كسب روزى تلاش نمايد، خداوند، آن را تضمين مى‌كند. البته روزى، غير از ثروت‌اندوزى و انباشت مالى است كه با حرص‌

و زياده‌خواهى همراه است. آنچه خداوند متعال تضمين كرده، روزى است؛ نه‌

[١]. تحف العقول، ص ١٤؛ بحارالأنوار، ج ٧٤، ص ٦٧.

[٢].

مَنِ اهتَمَّ بِرِزقِ غَدٍ لَم يُفلِح أَبَداً ( غرر الحكم، ح ٩٢٠٨؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٤٢٥).

[٣].

لَا تَهتَمُّوا بِرزقِ غَدٍ، فَإِن يَكُن مِن آجَالِكُم فَسَيَأتِي فِيهِ أَرزَاقُكُم مَعَ آجَالِكُم، وَ إن لَم يَكُن مِن آجَالِكُم فَلَا تَهتَمُّوا لِآجَالِ غَيرِكُم‌ ( تنبيه الخواطر، ج ١، ص ٢٧٨).