شريف (الگوى نفوذناپذير- شريف). اين الگو نشان مى‌دهد كه سرسختى و نفوذناپذيرى زن، به معناى رفتار نامناسب و توهين‌آميزى كه سبب خوار شدن نزد خانواده همسر مى‌شود، نيست. همچنين گرامى بودن و احترام داشتن، به مفهوم نفوذپذيرى و اثرپذيرى منفى نيست. اين الگو، جوانب مسئله را به خوبى در نظر گرفته و تنظيم كرده است.

امّا در تعامل با همسر، نرمى و نفوذپذيرى وجود دارد. حال بايد ديد كه آيا نرمى و نفوذپذيرى نزد همسر، به معناى خوار و بى‌ارزش شدن زن است؟ بى‌گمان، نفوذپذيرى، به معناى بى‌ارزشى نيست و زن بايد محترم شمرده شود. در روايات نيز بر تكريم زن، فراوان تأكيد شده است. اين، نشان مى‌دهد كه نفوذپذيرى، محدوده‌اى خاص دارد و نبايد آن را به معناى بى‌ارزشىِ زن دانست. امام باقر (ع) در اين‌باره مى‌فرمايد:

مَنِ اتَّخَذَ امْرَأَةً فَلْيُكْرِمْهَا.[١]

كسى كه همسرى بر مى‌گزيند، بايد او را تكريم كند.

بنا بر اين، الگوى تعامل مثبت در چنين موقعيتى، «نفوذپذيرى- كرامت» است.

همان طور كه پيش از اين گفتيم كه شخص در تعامل با خود، بايد خويشتن را ناچيز بداند تا به عجب و تكبّر گرفتار نشود؛ اين جا نيز بايد پرسيد كه محدوده اين خودناچيزبينى، تا كجاست؟ در متون دينى، در كنار كوچكىِ نفس، موضوع تكريم‌

نفس نيز وجود دارد.[٢] در فرهنگ اسلامى، انسان بايد حرمت و آبروى خود را حفظ كند[٣] و اجازه خوار كردن خويشتن را ندارد. از اين رو، دو مفهوم ناچيزشمارى و

[١]. قرب الإسناد، ص ٧٠، ح ٢٣٣؛ بحار الأنوار، ج ١٠٣، ص ٢٢٤، ح ١٥٧ ٥؛ امام باقر( ع) در حديث ديگرى مى‌فرمايد:

أَ لَا أُخبِرُكُم بِخِيارِكُم؟ مَن لَانَ مَنْكِبُهُ، وَحَسُنَ خُلقُهُ، وَ أكَرَمَ زَوجَتَهُ إِذَا قَدَرَ ( كنز العمّال، ج ١٥، ص ٨٣٥، ح ٤٣٣٢٠).

[٢]. در روايات، بر كرامت نفس و نقش آن در رشد انسان، تصريح شده است كه به نمونه‌هايى از آن در كلام امير مؤمنان( ع)، اشاره مى‌شود:«

مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ لَمْ يُهِنْهَا بِالْمَعْصِيَةِ »؛«ُ مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ هَانَتْ عَلَيْهِ شَهْوَتُهُ‌ »؛«ُ مَن كَرُمَتَ نَفسُهُ صَغُرَت الدُّنيَا فِى عَينِهِ‌ »؛«ُ مَن كَرُمَت نَفسَهُ قَلَّ شِقاقُهُ وَ خِلَافُهُ» ( غرر الحكم، ح ٨٧٣٠، ٨٧٧١، ٩١٣٠، ٩٠٥١).

[٣]. ر. ك: ميزان الحكمة، ج ٨، ص ٣٥٥٠، باب ٢٥٨١( الحث على صيانة العرض).