خوش‌اخلاقى، از مفاهيمى است كه در حوزه تعامل بين‌فردى معنا مى‌يابد[١] و نقش مهمى در پايدارى خانواده و رضامندى دارد. با اخلاق نيكو، زندگى، پاك و باصفا مى‌شود.[٢] بر اين پايه، در روايات «حُسن خلق»، يكى از نيازهاى زندگى زناشويى به شمار آمده است.[٣] پيامبر خدا (ص) در سفارش به امير مؤمنان (ع) مى‌فرمايد:

يَا عَلِيُّ، أَحْسِنْ خُلُقَكَ مَعَ أَهْلِكَ وَ جِيرَانِكَ وَ مَنْ تُعَاشِرُ وَ تُصَاحِبُ مِنَ النَّاسِ، تُكْتَبْ عِنْدَ اللهِ فِي الدَّرَجَاتِ الْعُلَى.[٤]

اى على! اخلاقت را با خانواده، همسايه و كسى كه با تو رفت و آمد دارد و همراه و هم‌سخن توست، نيك گردان كه نزد خدا در درجات عالى نوشته مى‌شود.

پيامبر خدا (ص) در باره ارزش اين ويژگى مى‌فرمايد:

أَقرَبَكم مِنّى مجلساً يومَ القيامةِ أَحسَنَكم خُلقاً وخِيَرَكم لِأهلِهِ.[٥]

نزديك‌ترين همنشين شما با من در روز قيامت، خوش‌خُلق‌ترين و بهترين شما براى خانواده‌اش است.

[١]. برخى به اشتباه، حُسن خلق را با برخوردارى از اخلاق نيك، اشتباه گرفته‌اند.

[٢]. امام على( ع):

بِحُسنِ الأَخلاقِ يَطيِبُ العَيشُ‌ ؛ با اخلاق نيك، زندگى، خوش مى‌شود( غرر الحكم، ح ٤٢٦٣).

[٣]. امام صادق( ع):

لَا غِنَى بِالزَّوْجِ عَنْ ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ فِيمَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ زَوْجَتِهِ، وَ هِيَ الْمُوَافِقَةُ لِيَجْتَلِبَ بِهَا مُوَافَقَتَهَا وَ مَحَبَّتَهَا وَ هَوَاهَا وَ حُسْنُ خُلُقِهِ مَعَهَا، وَ اسْتِعْمَالُهُ اسْتِمَالَةَ قَلْبِهَا بِالْهَيْئَةِ الْحَسَنَةِ فِي عَيْنِهَا، وَ تَوْسِعَتُهُ عَلَيْهَا ؛ شوهر، در رابطه با همسرش، از سه چيز، بى‌نياز نيست: سازگارى با او، تا بدين وسيله، سازگارى و محبّت و عشق او را به خود جلب كند؛ خوش‌خويى با او، و دلبرى از او، با آراستن خود در چشم وى؛ و فراهم آوردن گشايش در زندگى او( تحف العقول، ص ٣٢٣؛ بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ٢٣٧، ح ٧٠).

[٤]. تحف العقول، ص ١٤؛ بحار الأنوار، ج ٧٧، ص ٦٧، ح ٦.

[٥]. عيون أخبار الرضا( ع)، ج ٢، ص ٣٨، ح ١٠٨؛ صحيفة الإمام الرضا( ع)، ص ٢٣٠، ح ١٢٤؛ بحار الأنوار، ج ٧١، ص ٣٨٧، ح ٣٤.