مسئوليت همسران ياد شده و نسبت به آن هشدار داده شده است. پيامبر خدا (ص) پس از بيان كلّى مسئوليت افراد، به زن و مرد و مسئوليت خانوادگى آنان پرداخته، مى‌فرمايد:

كُلُّكُم رَاعٍ فَمَسؤُولٌ عَن رَعِيَّتِهِ ... وَ الرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهلِ بَيتِهِ وَ هُوَ مَسؤُولٌ عَنهُم، وَ المَرأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيتِ بَعلِهَا وَ وُلدِهِ وَ هِيَ مَسؤُولَةٌ عَنهُم.[١]

هر يك از شما كه [به گونه‌اى‌] سرپرست است، در باره زيردستش بازخواست مى‌شود ... مرد، سرپرستِ خانواده خويش است و در باره آنها از او بازخواست مى‌شود. زن نيز سرپرست خانه شوهر خود و فرزندان اوست و در باره آنها از او سؤال خواهد شد.

در احاديث، بر مسئوليت مرد، تأكيد بيشترى شده است. پيامبر خدا (ص) مى‌فرمايد:

إِنَّ اللَه سَائِلٌ كُلَّ رَاعٍ عَمَّا استَرعَاهُ، أَحَفِظَ أَم ضَيَّعَ؟ حَتَّى يَسأَلَ الرَّجُلَ عَن أَهلِ بَيتِهِ.[٢]

خداوند از هر سرپرستى، در باره آنچه تحت سرپرستى اوست، بازخواست مى‌كند كه آيا از آن، نگهدارى كرده يا تباهش ساخته است؟ حتّى از مرد در باره خانواده‌اش بازخواست مى‌كند.

پيامبر (ص) حتّى كسى را كه حقوق خانواده را رعايت نكند، نفرين كرده است:

مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ ضَيَّعَ مَنْ يَعُول.[٣]

ملعون است، ملعون است كسى كه خانواده‌اش را وامى‌گذارد!

جابر بن عبد اللّه، از پيامبر خدا (ص) نقل مى‌كند كه روزى ايشان فرمود: آيا شما را از بدترين مردانتان خبر ندهم؟ گفتيم: بله، اى پيامبر خدا! فرمود:

[١]. صحيح البخارى، ج ٢، ص ٩٠١، ح ٢٤١٦؛ صحيح مسلم، ج ٣، ص ١٤٥٩، ح ٢٠؛ سنن أبى داوود، ج ٣، ص ١٣٠، ح ٢٩٢٨؛ مسند ابن حنبل، ج ٢، ص ٣١٩، ح ٥١٦٧؛ كنز العمّال، ج ٦، ص ٢٢، ح ١٤٦٧٠؛ تنبيه الخواطر، ج ١، ص ٦؛ إرشاد القلوب، ص ١٨٤.

[٢]. صحيح ابن حبّان، ج ١٠، ص ٣٤٥، ح ٤٤٩٣؛ السنن الكبرى، ج ٥، ص ٣٧٤، ح ٩١٧٤؛ المعجم الأوسط، ج ٢، ص ١٩٧، ح ١٧٠٣؛ حلية الأولياء، ج ٦، ص ٢٨١؛ كنز العمّال، ج ٦، ص ٢٨١، ح ١٤٦٣٦.

[٣]. الكافى، ج ٤، ص ١٢، ح ٩؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٣، ص ٥٥٥.