رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٠٢ - الگوى تصميمگيرى و انتخاب

الگوى تصميم‌گيرى و انتخاب‌

اكنون اين سؤال مطرح است كه: دين براى تصميم‌گيرى در مرحله انتخاب همسر، چه الگويى را تأييد مى‌كند؟

در اين باره، سه الگو را مى‌توانيم مطرح كنيم:

- الگوى «والدينى» يا استبدادى كه در آن تنها والدين تصميم‌گيرى مى‌كنند.

- الگوى «فرزندى» يا استقلالى كه تنها فرزندان تصميم مى‌گيرند.

- الگوى «والدين- فرزندى» يا مشاركتى كه هر دو در فرآيند تصميم‌گيرى نقش دارند.

بر پايه آنچه گفتيم، معلوم مى‌شود كه دين، الگوى نخست را تأييد نمى‌كند. حال بايد ديد كه آيا نفى استقلال والدين در تصميم‌گيرى، به معناى تأييد استقلال فرزندان در تصميم‌گيرى است؟ اثبات استقلال فرزندان از رواياتِ نفى استقلال والدين، مشكل است؛ زيرا در برخى ديگر از روايات، به مسئوليت والدين، نيز اشاره شده است. در برخى از اين روايات، تأكيد شده كه اگر خواستگار، فلان شرط يا شرايط را دارد، دختر خود را به ازدواج او درآوريد.[١] در مقابل، در برخى ديگر تأكيد شده است كه فرزندان خود را به ازدواج كسانى كه فلان ويژگى را دارند، درنياوريد.[٢] مجموع اين دو گروه از روايات، يعنى رواياتى كه برخواست فرزندان و رواياتى كه بر نقش والدين تأكيد دارند، الگوى سوم را تأييد مى‌كند كه تركيبى از نظر والدين و فرزندان است و بخشى از هر دو الگو را دربرمى‌گيرد.

---

[١].

إِذَا جَاءَكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَ أَمَانَتَهُ يَخْطُبُ إِلَيْكُمْ فَزَوِّجُوه‌ ؛ هرگاه كسى به خواستگارى نزد شما آمد و ديندارى و امانتدارى او را پسنديديد، به او زن بدهيد.( الأمالى، طوسى، ص ٥١٩، ح ١١٤٥؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٧٧، ح ٢٥٠٧٥).

[٢]. حسين بن بشار واسطى مى‌گويد:

كَتَبْتُ إِلَى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا( ع) أَنَّ لِي قَرَابَةً قَدْ خَطَبَ إِلَيَّ ابْنَتِي وَ فِي خُلُقِهِ سُوءٌ، فَقَالَ: لَا تُزَوِّجْهُ إِنْ كَانَ سَيِّئَ الْخُلُقِ‌ ؛ به امام رضا( ع) نوشتم: من خويشاوندى دارم كه از دخترم خواستگارى كرده؛ امّا بداخلاق است. امام رضا( ع) فرمود:« اگر بداخلاق است، به او زن نده»( الكافى، ج ٥، ص ٥٠٦٣؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٣، ص ٤٠٩، ح ٤٤٢٨).