ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٣ - حسان بن ثابت بن منذر بن حرام بن عمرو بن زيد بن منات بن عدى
حسام الدين محمد بن محمد
- بعنوان ابن ابى المناقب در باب كنى خواهد آمد.
حسان بن ثابت بن منذر بن حرام بن عمرو بن زيد بن منات بن عدى
- خزرجى انصارى مدنى، كنيهاش ابو الوليد يا ابو حسام يا ابو عبد الرحمن بود، مادرش فريعه نام داشته و بهمين جهت بابن الفريعه نيز موصوف ميباشد، از اكابر شعراى اصحاب حضرت رسالتپناهى ص بشمار ميرود كه از طرف قرين الشّرف آن حضرت مؤيّد بروح القدس بودن او در بعض موارد مصرح است، منبر مخصوصى در مسجد براى وى معين بوده و مدائح بسيارى درباره آن حضرت سروده است و بهمين جهت شهرت شاعر النبى و شاعر رسول اللّه را حيازت نمود. چنانچه بدگويان و بدخواهان آن حضرت را نيز كه عمرو بن عاص و عبد اللّه بن زبعرى و ابو سفيان هم از آن جمله بودهاند هجوهاى بسيارى گفته است. آن حضرت فرمودند كه مؤمن با هردو حربه شمشير و زبان جهاد مىكند پس به حسّان فرمودند، اثر اشعار شما كه درباره دشمنان دين ميگوييد زيادتر از اثر تير و نيزه ميباشد. از مدائحى كه درباره آن حضرت گفته است:
و شق له من اسمه كى يجله |
فذو العرش محمود و هذا محمد |
|
نبى اتانا بعد يأس و فترة |
من الرسل و الاوثان فى الارض تعبد |
|
فامسى سراجا مستنير او هاديا |
يلوح كما لاح الصقيل المهند |
|
و انذر نيرانا و بشر جنة |
و علمنا الاسلام فاللّه يحمد |
|
و انت الا له الحق ربى و خالقى |
بذالك ما عمرت فى الناس اشهد |
|
لك الخلق و النعمآء و الامر كله |
فاياك نستهدى و اياك نعبد |
|