ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٦٧ - زجاج ابراهيم بن محمد بن سرى بن سهل
متجاسر بوده است و از تأليفات مصعب است:
١- جمهرة نسب قريش ٢- نسب قريش ٣- النسب الكبير. روز چهارشنبه دويم شوال ٢٣٣ ه قمرى (رلج) درگذشت. (ص ١٦٠ ف و غيره)
زبيريون
بضمّ اوّل و فتح ثانى، جمع زبيرى ميباشد و در اصطلاح رجالى عبارت از چند تن از محدّثين است كه در تحت عنوان زبيرى اشاره نموديم.
زجاج[١]
زجاج ابراهيم بن محمد بن سرى بن سهل
- مكنّى بابو اسحق، ملقّب بزجاج، بحرى است موّاج، از مشاهير نحوييّن و ادبا و علماى عربيّت كه رياست نحو و علوم عربيّه بدو منتهى ميشد. در بدايت حال در اثر شوق تحصيل علوم ادبيّه حاضر حوزه درس مبرّد و ثعلب گرديد، با آن همه تنگدستى كه داشته و روزى يك درهم و نيم از صنعت بلورتراشى عايدش بود همه روزه بحسب قرارداد و مقاوله، تا روز وفات مبرّد يك درهم اجرت تعليم بدو مىپرداخت و علاوهبراين امورات شخصى او را نيز انجام ميداد تا در نتيجه اين همه زحمات خود فنون ادبيّه را متقن داشت و بهمه شاگردان مبرّد مقدّم گرديد و بمصاحبت و منادمت عبيد اللّه بن سليمان بن وهب وزير معتضد عباسى اختصاص يافت و بتعليم و تربيت قاسم پسر عبيد اللّه مذكور منصوب شد، پس از آنكه قاسم بعد از فوت پدر بوزارت رسيد زجاج نيز در اثر معاهداتى كه در اوقات تعليم و تربيت بين ايشان منعقد بوده بثروت بىنهايت نايل گرديد چنانچه از طرف قاسم بن عبيد اللّه وزير وقت مقرّر گرديد عرايض مردم كه بدربار وزارتى مىنويسند بواسطه زجاج بمهر و امضاى وزارتى برسد و زجاج از درخواست كردن هيچچيز امتناع ننمايد اينك بدينوسيله در
[١]- زجاج- بر وزن بقال شيشهگر و آئينه و بلورتراش و فروشنده آنها است و بعضى از معروفين بهمين وصف را تذكر ميدهد. اما زجاج بضم اول و تخفيف ثانى كه بعربى بمعنى بلور و شيشه و آيينه است كسى را سراغ نداريم كه ملقب و موصوف بآن باشد بلى بعضى از دانشمندان، بجهت انتساب آن، بزجاجى معروف ميباشد و در تحت همين عنوان (زجاجى) بشرح حال ايشان خواهيم پرداخت.