ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٥٩ - زبيده بنت جعفر بن ابى جعفر منصور بن محمد
عباسى، نامادرى مأمون عباسى، زن و دختر عمّ هرون، كنيهاش ام جعفر، نام اصليش امة العزيز و بجهت طراوت و نضارتى كه داشته از طرف جدّش منصور بزبيده ملقّب گرديد.
وى از مشاهير نسوان بود و با حسن و جمال و وفور عقل و كمال و ادب و ذكاوت و ورع و ديانت و فصاحت و بلاغت شهرت بىنهايت داشت، خودش حافظ قرآن مجيد بود و صد كنيزك داشته كه همهشان حافظ قرآن بودند، هريكى روزى ورد دائمى يك عشر قرآن (سه جزو) را داشت و ماهى در قصر او سيصد قرآن تلاوت مىشد، صوت قرآن بسان صوت حزين زنبور عسلى بلند مىگرديد و بنوشته قاموس الاعلام هرشب در قصر او يك قرآن ختم ميشد و ظاهر آن است كه اين ختم قرآن غير از آن ورد مقرّرى روزانه بوده است. زبيده ميل مفرط بىاندازه بباقيات صالحات و كارهاى نيك داشت، هماره منبع خيرات و حسنات گوناگون بود، باهل علم و مساكين و فقرا انعام و افضال بسيارى مينمود، در مكّه و مدينه و راه مكّه صلات و صدقات بسيار و بىحساب معمول داشت، بركهها و استخرهاى بسيارى بنا نهاد، بنوشته درّ منثور، يك مليون و هفتصد هزار دينار (اشرفى طلاى هيجده نخودى امروزى ما) در سفر حجّ در صدقات و بناى مساجد صرف نمود، موافق نوشته بعضى از اهل فنّ تمامى مصروفات شصت روزه سفر مكّه او بالغ بچهل و پنج مليون بوده و از درهم و دينار بودن آنكه بالتقريب ريال و تومان اين عصر حاضر ما است نامى نبرده است. هنگاميكه يك مشگ آب ارزش يك اشرفى طلا داشته است تمامى اهل مكّه را سيراب نمود، از برجستهترين آثار خيريّه او يكرشته چشمه و مجراى آبى است كه از ده ميل مسافت با همّت فتور ناپذير بشهر مكّه آورده است، تا عصر حاضر ما تمامى اهالى آن خاك و حجّاج بيت اللّه الحرام از آن مشروب هستند. وكيل مخارج او كثرت مصروفات و خارج از اندازه بودن آن را اظهار داشت در جواب گفت اگرچه يك كلنك زدن با يك اشرفى طلا هم انجام يابد بايد بپايان برسد اينك مردمان بىشمار در تمامى ادوار روزگار رهين يك همّت مردانه اين زن تاريخى ميباشند. پس از آنكه نوبت بمأمون رسيد و طاهر ذو اليمينين از طرف او (بشرحى كه در محل خود نگارش داديم)