ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٣١ - رمزى محمد هادى بن حاج حبيب اللّه
بودن او، با خشيدى نيز مشهور و بيشتر از همه معروف به رمانى ميباشد. رمانى، فنون ادبيّه را از زجاج، ابو بكر بن دريد، ابو بكر بن سراج اخذ كرد، در طبقه ابو سعيد سيرافى و ابو على فارسى بود، در حل مشكلات و ايضاح معضلات بىنظير و ابو القاسم تنوخى و ابو محمد جوهرى از شاگردان وى ميباشند. تنوخى گويد، از كسانى كه از فرقه معتزله در زمان ما حضرت على عليه السلام را بعد از حضرت رسالت افضل تمامى مردم داند على بن عيسى نحوى معروف بابن الرمانى است. رمانى در نحو و لغت و نجوم و فقه و كلام معتزله مصنّفات بسيارى دارد:
١- الاشتقاق الصغير ٢- الاشتقاق الكبير ٣- اعجاز القرآن ٤- الالفات فى القرآن ٥- الالفاظ المترادفة او المتقاربة المعنى كه در قاهره چاپ شده ٦- الايجاز در نحو ٧- التصريف ٨- تفسير القرآن المجيد ٩- الحدود الاصغر ١٠- الحدود الاكبر ١١- شرح اصول ابن السراج ١٢- شرح الالف و اللام للمازنى ١٣- شرح كتاب سيبويه ١٤- شرح الصفات ١٥- شرح مختصر الجرمى ١٦- شرح الموجز للمبرد ١٧- شرح معانى الزجاج ١٨- شرح المقتضب ١٩- شرح الموجز لابن السراج ٢٠- المسائل المفردات من كتاب سيبويه ٢١- معانى الحروف ٢٢- الهجاء و غير اينها. رمانى شب يكشنبه يازدهم جمادى الاولى سال ٣٨٤ و يا ٣٨٢ ه قمرى وفات يافت و ولادتش در سال ٢٧٦ ه ق است و رجوع بسرى رفاء هم نمايند.
(ص ٤٨٠ ت و ١٤٣ هب و ٧٩ ج ٥ مه و ٣٥٩ ج ١ كا و ٧٣ ج ١٤ جم و ١٦ ج ١٢ تاريخ بغداد و غيره)
رمانى عمر ابو حفص رمانى هاشم رمانى هيثم بن عبد اللّه
و غير ايشان كه مصطلح علماى رجال است شرح حال ايشان را موكول بكتب رجاليّه ميداريم.
رمزى محمد هادى بن حاج حبيب اللّه
- كاشانى، بنوشته تذكره نصرآبادى كه معاصرش بوده از شعراى اواخر قرن يازدهم هجرى ميباشد و اوائل قرن دوازدهم را نيز ديده است، در كمال پريشانى، طبعى توانا داشت چنانچه هر لطيفه و مثلى را كه بنظرش ميرسيد آنرا موزون ميكرد و هر مثلى را كه مذكور مىشد از شعر خود استشهاد مىنمود و در موقع تأليف تذكره نصرآبادى در قيد حيات و در اصفهان بوده و از او است:
رمزى ز كريم اگر خبردار شوى |
از بهر عطاى او گنهكار شوى |
|