ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٠٢ - رجانى
لغات اشعار بوده و در قاهره چاپ شده است. وى بسال ٤٨٠ ه قمرى (تف) درگذشت.
(ص ٩٢٧ مط)
ربيعة الرأى ربيعة ابن ابى عبد الرحمن فروخ
- مكنّى بابو عثمان، محدّث مشهور عامى كه فقيه اهل مدينه بود، نخستين كسى است كه در احكام شريعت باب عمل برأى و قياس را مفتوح نمود، در اين موضوع كتاب نوشت و فتوى داد، مسائل مردم را روى همين دو اصل جواب داد، در تشييد مبانى و استحكام اساس آنها اهتمام تمام بكار برد و بهمين جهت بربيعة الرأى شهرت يافت و او جماعتى از صحابه را ديده است. مالك بن انس از ائمّه اربعه اهل سنّت، از وى اخذ و روايت كرده و مىگويد كه حلاوت فقه بعد از وفات ربيعه از بين رفت. از ربيعة پرسيدند چطور شد كه شاگردت مالك، بجهت تو، از ناز و نعمت دنيا محظوظ و متنعّم شد لكن خودت از علم خود حظّى نبردى؟ گفت يك مثقال اقبال بهتر از يكبار علم است. در روضات الجنّات گويد حمد اللّه مستوفى از ربيعه نقل كرده است كه پنج طايفه در عالم نادر الوجود هستند: عالم زاهد، فقيه صوفى، غنى متواضع، فقير شاكر، سيد علوى سنّى و شايد پنج طائفه ديگر نيز در نادر الوجود بودن ملحق بايشان شوند. بازارى متورّع، بدوى فقيه، زيباى باعفت، پرطمع عزيز، شاعر صادق. ربيعه بسال ١٣٦ ه قمرى (قلو) در شهر هاشميّه از توابع شهر انبار از بلاد عراق عرب درگذشت. (ص ٢٨٢ ت)
رجانى
در اصطلاح رجالى، لقب حسين بن عبد اللّه، عبد اللّه بن محمد و غيره بوده و شرح حال ايشان موكول بكتب رجاليّه ميباشد.
رجان (بر وزن عطّار) نام وادى بزرگى است از نجد كه اين نسبت هم بدان وادى است و نيز نام بلدهايست كه بنوشته قاموس آن را ارجان نيز گويند. مخفى نماند كه رجان (كه حرف آخرش نون است) غير از رجاز است (كه آخرش حرف زاى هوّز است) و آن نيز (بر وزن عطّار) وادى بزرگى است در نجد و بر وزن كتاب موضعى است ديگر.
(صد و تنقيح المقال و غيره)