ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٤٨ - ديلمى (ابو محمد)
از آن در حاشيه بعضى از نسخ شرح لمعه چاپ شده است، ديگر مزاياى ديلماج بدست نيامد. از بعضى افاضل عصر مسموع افتاد كه از علماى عهد صفويّه بوده و از قراريكه علّامه متتبّع شهير در ص ٩٦ ج ٦ ذريعة باسم و لقب و حاشيه مذكوره ديلماج اكتفا كرده و طبقه و تاريخ و ديگر مزاياى او را ذكر نفرموده معلوم ميشود كه او نيز بچيزى زايد اطّلاع نيافته است.
ديلمانى آقا حسين بن ملا حسن
- بعنوان لنبانى خواهد آمد و رجوع بديلمى هم شود.
ديلمى[١]
ديلمى امير كيكاوس
- بعنوان طبرى خواهد آمد.
ديلمى [ (ابو محمد)]
حسن بن ابى الحسن محمد، يا ابى الحسن بن محمد ديلمى، مكنّى بابو محمد، عالم عارف واعظ معروف، از اكابر محدّثين اماميّه ميباشد كه بنوشته بعضى، با علّامه حلّى (متوفى بسال ٧٢٧ ه ق) معاصر بوده و لكن روايت كردن ابن فهد (متوفى بسال ٨٤١ ه ق) از او، معاصر بودن با شهيد اوّل (متوفى بسال ٧٨٦ ه) و فخر المحقّقين (متوفى بسال ٧٧١ ه ق) را تائيد مينمايد، چنانكه ديگران نوشتهاند.
در ذريعة نيز از فقرات كتاب غرر الاخبار ديلمى استظهار نموده است كه تأليف آن در اواسط
[١]- ديلمى- بفتح اول و سوم منسوب است بفرقه ديلم از جنود عجم و گروهى است كه در جبال ديلم نام، مابين قزوين و گيلان سكونت دارند. جمع ديلمى برخلاف قياس معمولى ديالمه بوده و سلسله ملوك ديالمه (آل بويه) نيز از ايشان ميباشند. لفظ ديلمى نام كوهى هم هست در مكه نزديكى مروه. ديلمستان هم ديهى است در نه فرسخى شهر زور كه در ايام شوكت فرس (ساسانيان) لشگرگاه گروه ديلم بوده است. ديلمان كه بزبان پارسى جمع ديلم ميباشد ديهى است در اصفهان قريب جرجان، بارى در اينجا بعضى از معروفين يا موصوفين بهمين عنوان ديلمى را تذكر ميدهد. در اصطلاح فقها و علماى رجال، در صورت اطلاق و عدم قرينه، بحسن بن ابى الحسن و حمزة بن عبد العزيز و محمد بن سليمان منصرف است، ما هم شرح حال آخرى را بكتب رجاليه موكول داشته و شرح حال اجمالى اولى را در ذيل نگارش ميدهيم و دويمى را نيز بعنوان سلار خواهيم نگاشت.