ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٦٠ - خليلى حاج ميرزا حسين بن حاج ميرزا خليل
عكس حاج ميرزا حسن خليلى- ٨
از آثار خيريه صاحب ترجمة دو مدرسه است در محلّه عماره از نجف اشرف، يكى كوچك دو طبقه، مشتمل بر هيجده حجره كه بسال ١٣٢٢ ه قمرى با هزينه ميرزا محمد على خان گرگانى تأسيس يافته و در آنجا مقبرهاى نيز براى خانواده گرگانى تخصيص داده شده است و ديگرى بزرگ و مستحكم و مشتمل بر پنجاه غرفه كه مجمع افاضل بود و بسال ١٣١٦ ه قمرى تأسيس يافته است، در دويم رجب ١٣٢٧ ه ق موقع خلع محمد على شاه قاجار و نصب پسرش سلطان احمد شاه، در همين مدرسه چند انجمن براى ايرانيها تشكيل يافته بود كه براى انجام همان مرام سياسى در آنها جمع ميشدند، مجمع بزرگى نيز در آنجا براى علما تشكيل داده بودند، عثمانيها نيز در اين اجتماع ملى با ايرانيان شركت مينمودند. چون عرصه اين مدرسه، قبلا ملك سيد على نام قطب بود بعد از تأسيس مدرسه بنام اصلى قديمى عرصهاش شهرت يافت يعنى مدرسه قطب نيز ميگفتند. محض احيا و ذكر خير اهل خيرات گوئيم كه بهاى عرصه مدرسه و مقدارى از هزينه آن را حاج محمد حسين خان مير پنجه بصاحب ترجمه (آقاى خليلى) بذل و شرط كرد كه خود ميرپنجه و پنج تن از محبوبين او در آنجا دفن شوند، بعد از آن امير تومان صمصام الملك عراقى بساختمان مقبره و سمت متصل بآن پرداخت و جهانگير خان مجد الدولة نيز سه سمت ديگرش را بپايان رسانيد.
گر بماند نام نيكى ز ادمى |
به كز و ماند سراى زرنگار |
|