ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٤٧ - خطيب خوارزمى، محمد بن محمود بن محمد بن حسن
خطيب جزرى، محمد بن يوسف
- فقيه شافعى نحوى اصولى رياضى منطقى، ملقّب بشمس الدين، بجزيره منسوب و مدتى در جامع طولونى خطيب بوده و از تأليفات او است:
١- ديوان شعر ٢- شرح الفيه ابن مالك ٣- شرح تحصيل ٤- شرح منهاج بيضاوى.
وى بسال ٧١١ ه قمرى (ذيا) در هشتاد و يك سالگى درگذشت. (سطر ٦ ص ٧٩ ت)
خطيب
جعفر بن مثنى، و چند تن ديگر از محدّثين و روات شيعه ميباشد و شرححال ايشان در كتب رجال است.
[جعفر بن محمد] خطيب
جعفر بن محمد، بعنوان مستغفرى خواهد آمد.
خطيب حصكفى، يحيى بن سلام
- بعنوان حصكفى نگارش يافته است.
خطيب خوارزمى، محمد بن محمود بن محمد بن حسن
- خوارزمى، از مشاهير علماى عامّه عصر معتصم عباسى (٦٤٠- ٦٥٦ ه قمرى) است.
او نيز مانند اخطب خوارزمى سالف الترجمة، از مردم خوارزم و كنيهاش ابو المؤيد بود، مدتى مقام خطيبى هم داشت اينك موافق آنچه در ترجمه حال اخطب اشاره نموديم منشأ اشتباه بعضى از اجلّه شده است و صاحب ترجمه را همان اخطب خوارزم سالف الترجمة پنداشتهاند كه هردو، خطيب و خوارزمى و ابو المؤيد هستند لكن بعداز ملاحظه اختلاف در اسم و اسم پدر و زمان زندگانى و تاريخ وفات ايشان معلوم مىشود كه اين خطيب محمد، غير از اخطب موفق سالف الترجمة ميباشد، در نامه دانشوران نيز تعدد ايشان را از چندى از اكابر نقل كرده و موافق نقل معتمد، در رياض العلماء نيز بمغايرت ايشان تصريح مينمايد. بارى پسازآنكه مغول، سلطان محمد خوارزم شاه را از سلطنت خلع كرده و بر تمامى ممالك وى استيلا يافتند همين صاحب ترجمة را بقضاوت خوارزم منصوب داشتند، بعد از مدتى بجهت كراهت اختلاط ترك، ترك گفته و بزيارت كعبه مشرّف شد و در آن ارض اقدس مجاورت نمود و اخيرا ببغداد برگشته و مشغول تدريس گرديد تا بسال ٦٥٥ يا ٦٦٥ ه قمرى درگذشت. (ص ١ ج ٤ مه)