ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٢٤ - خرقانى على بن جعفر
خرقانى[١]
خرقانى اسكندر بن دربيس خرقانى عبد اللّه بن نصر
هردو از محدّثين اماميّه است و ترجمه حال ايشان موكول بكتب رجاليه ميباشد.
خرقانى [على بن جعفر]
على بن جعفر، كه كنيهاش ابو الحسن و مولد و مدفنش ديه خرقان بسطام است از مشاهير عرفا و صوفيّه بلكه از جمله ابدال و اوتاد و اكابر عبّاد و زهّاد معدود و در تاريخ احمد رفعت داراى مقام غوثيتش دانسته و كرامات بسيارى براى او مذكور ميدارد و در هريك از اصول شريعت و طريقت و حقيقت مصنّفاتى بدو منسوب دارند كه از آن جمله است:
١- رسالة الخائف الهائم من لومة اللائم كه نظير آن در اصول طريقت تأليف نشده است ٢- فواتح الجمال و غير اينها. اما نسبت طريقت و تصوف خرقانى، بزعم بعضى از ارباب تراجم به بايزيد بسطامى بوده و بعضى ديگر باستناد اينكه ولادت خرقانى سالها بعد از وفات بايزيد بوده است آن عقيده را ردّ كردهاند. فرقه اوّلى در جواب اين اعتراض و شبهه گويند كه استفاضه خرقانى بعد از وفات بايزيد، از مقام روحانيّتش بوده است و مولوى رومى نيز همين معنى را تأييد كرده و گويد:
بو الحسن بعد از وفات بايزيد |
از پس آن سالها آمد پديد |
|
گاه و بيگه نيز رفتى بىفتور |
بر سر گورش نشستى بيحضور |
|
تا مثال شيخ پيشش آمدى |
تا كه مىگفتى شكالش حل شدى |
|