اخرج الشطأ على وجه الثرى و من الأشجار افنان الثمر
فَآزَرَهُ ، [١]قواه و يكون آزرا له،يار او شود و او را قوى دارد، فَاسْتَغْلَظَ ،سطبر [٢]شود. فَاسْتَوىٰ عَلىٰ سُوقِهِ ،بر ساقهاى خود راست بايستد. يُعْجِبُ الزُّرّٰاعَ ،به جايى رسد به حسن و نضارت كه برزگران را به عجب آرد.و اين مثلى است كه خداى تعالى بزد رسول را و اصحاب او را به زرعى كه اول تژه بزند [٣]يك‌شاخ باشد و آن اصل او بود كه از ميان دانه بيرون آيد.آنگه پيرامن او شاخه‌ها و برگها برآيد،آنگه آن نيز خوشه‌ها برآرد پيرامن آن اصل درآيند او را قوى دارند و راست دارند.هم چونين [٤]اصحاب [٥]محمد-صلى الله عليه و آله- [٦]پيرامن او جان و مال به فداى او كرده با آن شاخه‌ها و برگها مانند كه زرع را قوى دارند [٧]،در پيش او جهاد مى‌كنند و از او ذب نمى‌كنند [٨]تا قوى شود و راست گردد چنان كه هركه بنگرد به عجب [٩]آيد كه كودكى بازماند بى‌مادر و بى‌پدر يتيم،ابو طالب او را در حجر [١٠]خود گيرند [١١]خداى تعالى كار به اين جا رساند به تربيت [١٢]كه همه عالم از او عاجز آيند و در او بشگفت فرومانند و كافران بخشم آيند.

و در كفار دو قول است:يكى آن‌كه زراع‌اند [١٣].و عرب برزگر [١٤]را كافر خواند [١٥]، براى آن‌كه دانه در زمين بپوشاند.و الكفر،الستر،قال:

في ليلة كفر النجوم غمامها
[١٦] و قول ديگر آن‌كه:مراد كافران‌اند،يعنى،خداى تعالى كار رسول-عليه السلام-

[١] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:اى.

[٢] .ما،لا،آد:ستبر.

[٣] .گا،آد:تژكه بزند.

[٤] .آج،ما،گا،لا،آد:همچنين.

[٥] .ما،لا:صحابه.

[٦] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:و اهل بيت.

[٧] .آج،ما،گا،لا،آد:دارد.

[٨] .آج،ما،لا،آد:مى‌كنند.

[٩] .آج:تعجب آرد،ما:تعجب آيد.

[١٠] .آج:حجره،گا،آد:كنار.

[١١] .آج،ما،گا،لا،آد:گيرد.

[١٢] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:و تقويت.

[١٣] .ما،گا،لا،آد:كافران‌اند و اين قول بهتر است،دوم آن‌كه،زراع‌اند.

[١٤] .گا،آد:برزيگر.

[١٥] .ما،گا،لا،آد،افزوده:و اين قول ضعيف است،براى تكرار،دگر آن‌كه اعجاب زراع را مرجع با زرع است و غيظ كفار را مرجع با كار رسول است،چه زراع را با كار رسول نسبتى نيست،تا از او بخشم آيند،پس بر ظاهر حمل كردن اولى‌تر بود.

[١٦] .آج:غمامه.