الكيس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت،و العاجز من اتبع نفسه هواها و تمنى على اللّٰه، زيرك آن باشد كه حساب خود بكند و براى پس مرگ كارى كند،و عاجز آن باشد كه نفس را از قفاى هوا ببرد و تمنى [١]بهشت كند بر خداى.

مضر القارى گفت:كوه به ناخن كندن تا اوصال مقطع شود خوارتر است از مخالفت هوا چون متمكن شد در نفس.ابن المقفع را گفتند:هوا چه باشد؟گفت:

هوا آن است [٢]كه نونش دزديده‌اند.شاعر به نظم او در،گفت: [٣]

نون الهوان من الهوى مسروقة و اسير كل هوى اسير هوان
و قال آخر:

ان الهوى لهو الهوان بعينه فاذا هويت فقد لقيت هوانا
و اذا هويت فقد تعبدك الهوى فاخضع لحبك كائنا من كانا
و لعبد اللّٰه بن المبارك:

و من البلاء و للبلاء علامة ان لا يرى لك عن هواك نزوع
العبد عبد النفس فى شهواته و الحر يشبع تارة و يجوع
[٢٤٢-پ]و لابى العتاهية:

فاعص هوى النفس و لا ترضها انك ان اسخطتها [٤]زانكا
حتى متى تطلب مرضاتها و انها تطلب [٥]عدوانكا
و لابى دريد [٦]و قيل انشدها:

اذا طالبتك النفس يوما بشهوة و كان اليها للخلاف طريق
فدعها و خالف ما هويت فانما هواك عدو و الخلاف صديق
و انشد ابو عبد اللّٰه الطوسى:

و النفس ان اعطيتها هواها فاغرة نحو هواها فاها

[١] .آج،ما،گا،لا،آد:تمناى.

[٢] .گا:هوان است.

[٣] .آج،ما:شاعر گفت،لا:شاعر بنظم آورد و گفت،گا،آد:شاعر اين معنى را بنظم آورده.

[٤] .آج:استحطيها.

[٥] .ما:يطلب.

[٦] .آج،ما،گا،لا،آد:لابن الدريد.