٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧ - علم قاضى (٢) آيت اللّه سيد محمود هاشمى

دينى براى هركس كه به آن دين معتقد باشد، به خودى خود ساقط است‌نه به ملاك نفوذ علم شخصى قاضى. ومى توان گفت: چنين دعوايى اصلا در دادگاه قابل پذيرش نيست، چون دعوايى غيرممكن بوده ودر مذهب واعتقادات ما احتمال چنين چيزى وجود ندارد. واين شرط ديگرى است كه ارتباطى به مساله‌نفوذ علم شخصى قاضى ندارد، وكشتن مرد باديه نشين به‌اين سبب بود كه وى در برابر حاكم مرتكب جرم ارتداد شد ودر محاكمه بدان اقرار كرد وآشكارا آن را اعلام نمود واين‌قضيه هيچ گونه ارتباطى به ما نحن فيه ندارد.از جمله آن روايات، روايتى است كه كلينى(قده) آنرا به سندى معتبر از عبد الرحمن بن حجاج نقل كرده است كه گفت:

«دخل الحكم بن عتيبه وسلمة بن كهل على ابى جعفر(ع) فسالاه عن شاهد ويمين فقال: قضى به رسول اللّه‌(ص) وقضى به علي(ع) عندكم بالكوفة ،فقالا: هذا خلاف القران، فقال: واين وجدتموه خلاف القران؟ قالا: ان اللّه‌ يقول : «واشهدوا ذوى عدل منكم»، فقال: قول اللّه‌ «واشهدوا ذوي عدل منكم» هو لاتقبلوا شهادة واحدة ويمينا؟ ثم قال: ان عليا(ع) كان قاعدا فى مسجد الكوفة فمر به عبد اللّه‌ بن فضل‌التميمي ومعه درع طلحة، فقال علي(ع): هذه درع طلحة‌اخذت غلولا يوم البصرة فقال له عبد اللّه‌ بن فضل: اجعل بيني وبينك قاضيك الذي رضيته للمسلمين، فجعل بيّنه وبيّنه شريحا فقال علي(ع): هذه درع طلحة اخذت غلولا يوم البصرة، فقال له شريح: هات على ما تقول بينة فاتاه بالحسن(ع) فشهد انها درع طلحة اخذت غلولا يوم البصرة، فقال شريح: هذا شاهد واحد، ولا اقضي بشهادة شاهد حتى يكون معه آخر، فدعا قنبرا فشهد انها درع طلحة اخذت غلولا يوم‌البصرة، فقال شريح: هذا مملوك ولا اقضي بشهادة مملوك ، قال فغضب علي(ع) وقال: خذها، فان هذا قضى بجور ثلاث‌مرات، قال: فتحول الشريح وقال: لا اقضي بين اثنين