فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩ - كاوشى در حكم فقهى صابئان مقام معظم رهبرى
آنان به عنوان گزارش عقايد و شريعتشان منتشر كردهاند - و ترجمه متن آرامى كتاب آنان است (١)- نقل كرديم. ولى بر تأمّل كننده روشن است كه عقايد نادرستى كه در كتابهاى ايشان است، از آنچه كه در اديان الهى تحريف شده و منسوخه وجود دارد، بيشتر نيست و اين نكته تحريف از تلخترين مسايلى است كه بر شرايع الهى گذشته است. دست تحريف و جعل كه گاه برخاسته از جهل و گاه برخاسته از اغراض گوناگون بوده، بر بزرگترين و گرانبهاترين منت الهى بر بشر (كتابهاى آسمانى واحكام الهى) تطاول داشته و به تحريف مواضع و آميختن آن با باطل و خرافات پرداخته است.
اما تمامى اين نكات، موجب نمىشود كه دين تحريف شده، از ريشه الهى بودن خود خارج شود و پيروان آن از «اهل كتاب بودن» كنار گذارده شوند.
نكته چهارم:برخى از كسانى كه متعرض تعريف لغوى يا تاريخى صابئان شدهاند، گفتهاند: نام «صابئان» مشتق از «صبا» به معناى «خرج» است و به آنان «صابئى» گفته مىشود چون آنان از دينى خارج شدند و به دين ديگرى پيوستهاند.
و در وجه اين مفاد، مطالبى را ذكر كردهاند (ر. ك تفسير فخر رازى و تفاسير ديگر و كتابهاى مختلف لغت).حال چه بسا تبادر شود كه اشتقاق لغوى ياد شده، با انتساب اين دين به خاستگاه الهى و پيامبر و كتاب آسمانى سازگار نيست.
بررسى:اولاً: در مقابل اين وجه تسميه، وجه ديگرى را برخى از فضلا و محققان ذكر كردهاند (در رسالهاى كه در باره صابئان نگاشتهاند) كه واژه «صابئى» از ريشه آرامى به معناى مغتسل (شسته شده، غسل كرده) است و بواسطه آن به اين نام خوانده شدهاند
(١)ادعاى صائبان آن است كه زبان كتاب ايشان، زبان آرامى بوده است ـ كه در «بين النهرين» قبل از رواج زبان عربى رائج بوده است ـ هم چنين ادعاى آن دارند كه خط آن كتاب نيز خط آرامى بوده است ولى مقايسه ميان خط كتاب ايشان و خطوط كهن، اين نكته را قريب مىنمايد كه خط و زبان آنان «آشورى بوده است و نه آرامى. و با تحقيق افزونتر در اين مورد، حقيقت روشنتر خواهد شد.