فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٦ - شخصیت و جایگاه علاّمه حلّی در فقه محمد فاضل استرآبادی
«اعتياد به ترياك حرام است و بايد آن را ترك كند، مگر در صورت ضررى بودن اعتياد به ترياك جايز نيست و معتاد در صورت عدم لزوم ضرر بايد آن را ترك كند.» (١)و در مورد افطار روزه كه احتمال ضرر داده مىشود، مىفرمايند:
«اگر انسان احتمال بدهد كه روزه برايش ضرر دارد و از آن احتمال ترس براى او پيدا شود چنانچه احتمال او در نظر مردم به جا باشد نبايد روزه بگيرد.» (٢)
٣ - قطع اعضا و پيوند آنها
حضرت امام در مورد اين كه حفظ جان مسلمانى بستگى داشته باشد مىفرمايد:
«اگر حفظ مسلمانى موقوف باشد بر پيوند عضوى از اعضاى ميت مسلمانى، جايز است قطع آن عضو.» (٣)و نيز در مورد بخشيدن يك كليه و يا چشم و يا ديگر اعضايى كه به صورت جفت در بدن انسان وجود دارند مىفرمايد:
«اگر حيات ديگرى منوط به آن باشد و خطر جانى متوجه اعطا كننده نشود اشكال ندارد.» (٤)و براى قطع عضو مريض به منظور معالجه خود او مىفرمايد:
«معالجه به چيزى كه ضرر قطعى دارد براى جلوگيرى از ضرر بزرگتر جايز است.» (٥)
٤ - تنظيم خانواده و زايمان
و در جواز دخالت مردان در زايمان زنان نا محرم، مىفرمايد: «جايز نيست مگر در صورتى كه زنى نبوده و چارهاى جز دخالت مردان نباشد.» (٦)
(١)استفتائات، ج ٢/٣٧، سؤال ١٠٣، دفتر نشر اسلامى.
(٢)توضيح المسائل، مساله ١٧٤٤.
(٣)توضيح المسائل، مساله ٢٨٨٢، «تحرير الوسيله»، ج٢ المسائل المستحدثه التشريح و الترقيع.
(٤)استفتائات، ج ٢/٤٤، سؤال ١٢٠.
(٥)«تحرير الوسيله»، ج٢، اطعمه واشربه، القول فى غير الحيوان، مساله ٤.
(٦)«تحرير الوسيله»، ج٢/٣٠٩، كتاب النكاح فى احكام الاولاد.