زنديقى از امام صادق - عليه السلام - پرسيد چرا خداوند زنا را حرام كرده است؟ حضرت در جواب فرمود: چون باعث فساد و از بين رفتن نظام ارث مى‌شود. برخى گفته‌اند كه اين حديث و حديث قبلى دلالت مى‌كنند كه حكمت تحريم ]زنا [ بهم ريختن نظام خويشاوندى وارث برى است، و عين همين حكمت در حرمت تلقيح مصنوعى نيز وجود دارد. ولى اين گفته صحيح نيست، زيرا اولاً با چشم پوشى از ضعيف بودن سند روايت - اين سخن اخص از مدعى است چون كه اگر صاحب نطفه مشخص باشد، حكمت ياد شده وجود نخواهد داشت.

دوم آنكه تنها علت حكم است كه قابل عموميت بخشى است و مى‌تواند تخصيص زند و چنين كارى از «حكمت» بر نمى‌آيد، زيرا «حكمت» تعبيرى ديگر از «مقتضى» است و احتمال دارد كه مقتضى وجود داشته باشد ولى به خاطر وجود مانع، نتواند مؤثر واقع شود، به ويژه در جاهايى مانند محل بحث كه براى آن چندين مقتضى ذكر شده، و برخى از آنها تنها اقتضاى كراهت دارد نه حرمت مانند: «ترك تربيت كه در روايت ابن سنان آمده است».

٦. صحيحه شعيب حدّاد:

«قلت لأبي عبد اللّه‌ - عليه السلام - رجل من مواليك يقرأك السلام و قد اراد ان يتزوج امرأة و قد وافقته واعجبه بعض شأنها وقد كان لها زوج فطلقها على غير السنة وقد كره ان يقدم على تزويجها حتى يستأمرك فتكون أنت تأمره؟ فقال أبو عبد اللّه‌ - عليه السلام - هو الفرج وامر الفرج شديد ومنه يكون الولد ونحن نحتاط فلا يتزوجها.»

به امام صادق - عليه السلام - عرض كردم: مردى از دوستانتان به شما سلام مى‌رساند، وى قصد دارد با زنى زيبا كه با طلاق غير مطابق سنت از شوهر سابقش جدا شده، ازدواج نمايد، زن نيز با اين كار موافق است، ولى آن مرد نمى‌خواهد بدون اجازه شما به اين كار اقدام كند. آيا به او اجازه مى‌دهيد؟ امام صادق - عليه السلام - فرمود: اين امر به فرج (مسائل آميزشى) مربوط مى‌شود