فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٩ - سخنی در تنظیم خانواده (٢) محمد مؤمن قمى آیت الله
دستش راسوى شوهر مىگرفت و مىگفت: نمىگذارم [كه با من آميزش كنى [، زيرا مىترسم كه باردار شوم و به بچهاى كه شيرش مىدهم ضرر برسد و گاه مرد او مىگفت: با تو آميزش نمىكنم، زيرا مىترسم كه باردار شوى و من باعث قتل فرزندم بشوم. از اين رو، خداوند نهى كرد كه مبادا زن به مرد يا مرد به زن زيان برساند.
چگونگى استدلال:اين حديث نشان مىدهد كه اگر مرد از آميزش با زن خوددارى كند - به اين دليل كه از باردار شدن او بيم دارد - جايز نيست. همين طور، اگر زن خواستار فرزند باشد و شوهرش را بدان فراخواند، خود دارى مرد از اين كارروا نيست.
بنابر اين، صحيحه جلوگيرى شوهر از بچه دار شدن را - كه زن خواهانش است - جايز نمىداند. به اينترتيب، زن حق بچه دار شدن دارد و جلوگيرى مرد مشروط به رضايت اوست. (١)براى شوهر نيز چنين چيزى صادق است، زيرا صحيحه ياد شده حق يكسانى را براى هر دوى آنها قائل شده است.
نقد وبررسى:آهنگ كلى روايت بر اين است كه هر يك از زن و شوهر حق آميزش دارند. و نيز هر گاه يكى از آن دو خواستار شود، ديگرى به بهانه اين كه از باردار شدن هراس دارد، نمىتواند از اداى اين حق او سرپيچى كند. اما صحيحه، در باره حق بچه دار شدن هيچ سخنى نگفته است. كوتاه سخن آن كه، صحيحه موردى را بيان مىكند كه با انجام آميزش، بيم باردارى وجود داشته باشد. از اين رو، آشكارا مىگويد: بيم باردار شدن نبايد بهانهاى براى زير پاگذاشتن حق ديگرى باشد. بنابر اين فرزند خواهى، نه مورد سخن روايت است و نه مدلول آن. آنچه مدعاى فوق را تاييد مىكند، سخنى است كه در تفسيرعلى بن ابراهيم «ابو صباح كنانى» آمده است كه امام صادق(ع) فرمود :
برازنده مرد نيست كه از آميزش با زن خوددارى كند و او را در تنگنا بگذارد و چنين است براى زن اگر او كودك شير خوارى داشته باشد و زن از او
(١)كافى، ج٦/١٠٣، حديث ٣؛ وسائل ، ج١٨٠.١٥، باب ٧٢ از ابواب احكام اولاد، حديث١.