فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٩ - احكام فقهى پول محمد جواد حیدری
اساس فقهاء اسلام مانند شيخ انصارى به تفصيل آن را مطرح كرده و ضابطه هر يك را مشخص نمودهاند. در پرداخت بدهىها اگر عين موجود است بايد همان را پرداخت اگر عين موجود نيست بايد «أقرب إلى التالف» يعنى نزديكترين چيز به آن عين پرداخت شود كه در مثلىها مثل است و در قيمىها قيمت است.
فقه اهل بيت: نظر شما در باره خريد و فروش اسكناس و پول چيست؟
: اين موضوع در ميان فقهاء اختلافى است. برخى مانند مرحوم آقاى گلپايگانى و مرحوم آقاى خويى بدليل آن كه پول مكيل و موزون نيست و از معدودات است، خريد و فروش آن را به زياده و كم روا مىدانستند. برخى از روايات هم بر اين مدعى دلالت دارد.
فقه اهل بيت: حضرت عالى مستحضريد كه نسبت به ضمان كاهش ارزش پول ميان فقهاى معاصر تفاوت نظر وجود دارد، عدهاى به ضمان عقيده دارند و عدهاى به عدم ضمان، برخى هم ميان موارد مختلف قائل به تفصيل شدهاند و نظرى هم هست كه بر مصالحه ميان طلبكار و بدهكار تاكيد دارد شما چه مىفرماييد؟
: شكى نيست كه اين مساله از مسائل دشوار و پيچيده فقهى است كه به آسانى نمىتوان در آن نظر داد به خصوص كه از مسائل نو پيدا است و در ميان فقهاء گذشته پيشينه نداشته است. روايات نيز در اين باره با هم تعارض دارند، دستهاى بر وجود ضمان دلالت دارند و دستهاى ديگر بر عدم ضمان. من با اين كه در جلسات متعدد با آيت اللّه حاج آقاى موسى زنجانى و ديگر آيات عظام و فضلاء در اين مورد بحث و گفت و گو داشتهام، هنوز به نظر قطعى نرسيدهام.
در هر صورت اين موضوع نياز به تضارب آراء و تحقيق و بررسىهاى عميق فقهى دارد.
فقه اهل بيت: هدف ما از طرح اين مباحث بوجود آوردن زمينه گفت و گو و تضارب آراء و تبادل افكار براى دستيابى به واقع و نظريه درست است.
: بدون شك طرح اين گونه مسائل بصورت استدلالى مفيد است مشروط بر آنكه اين مسائل توسط فقهاء يا فضلايى كه صلاحيت ورود به اين