فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣١ - سخنی در تنظیم خانواده (٢) محمد مؤمن قمى آیت الله
از آن جمله است :
١ - صحيحه «رفاعة بن موسى نخاس» است كه گفت :
به امام صادق (ع) عرض كردم: كنيز را مىخرم و گاهى به سبب فاسد شدن خون و يا وجود نوعى باد در داخل رحم، حيض نمىشود. و او دارو مىخورد و از همان روز حيض مىشود، آيا اين كار جايز است، با آن كه نمىدانم، آيا بندآمدن خون نشانه باردارى او است و يا چيزى ديگر؟
امام (ع) فرمود: اين كار را نكن. من گفتم: مدت يك ماه است كه وى حيض نشده و اگر اين امر بر اثر باردارى باشد، بار او نطفهاى خواهد بود، همانند نطفه مردى كه دور ريخته مىشود. امام (ع) فرمود: هرگاه نطفه را در داخل رحم بريزد به علقه تبديل مىشود، سپس به مضغه و آن گاه به هر چيزى كه خدا بخواهد. و هر گاه نطفه در غير رحم بريزد از آن چيزى پديد نمىآيد. هر گاه كنيز يك ماه حيض نشود و ايامى كه ]معمولاً]در آن حيض مىشده، سپرى شود، به او دارونده. (١)
دلالت اين روايت بر حرمت ]سقط جنين [ روشن است، زيرا پرسش كننده آشكارا در باره روا بودن انداختن نطفه پرسش كرد، و امام (ع) او را بازداشته است. بنابر اين، نهى در اين جا در عدم جواز صراحت دارد. وانگهى، وقتى راوى مورد سؤال را با منى مقايسه مىكند كه در بيرون رحم ريخته مىشود، امام (ع) پاسخ مىدهد كه ميان نطفه و منى تفاوت است و سرانجام، بر نهى از اين كار تأكيد مىكند.
افزون بر همه آنچه گفته شد ] نكته ديگرى كه دلالت روايت بر حرمت سقط جنين را نشان مىدهد آن است كه [نخست، پرسش در باره احتمال باردارى است و امام (ع) آشكارا از خوردن دوا در جايى كه احتمال باردارى مىرود، نهىمىكند تا شخص در حرام نيفتد و اين نكته، حرمت مؤكد آن را آشكار مىسازد، به گونهاى كه حتى در مورد شك و احتمال هم بايد احتياط كرد.
بالاتر از همه، دنباله حديث است كه به روشنى بر حرمت دور ريختن نطفه دلالت دارد. ديگر آن كه، گويى روايت
(١)«وسائل الشيعة»، ج ٢/٥٨٢، باب ٣٣ از ابواب الحيض، ص٣٣٨، ح١.