ديگر كارهاى اقتصادى، پيدا كنند. از اين رو قبل از سن سى سالگى شرايط ازدواج براى آنها آماده نيست. بنابراين امروزه يك جوان، دوره‌اى طولانى را از سن بلوغ تا سن ازدواج طى مى‌كند. در حالى كه اين دوره در گذشته به حساب نمى‌آمده است واين دوره، دوره رشد جنسى و سركشى اميال و دشوارى مقاومت در مقابل محرك هاست. با اين حساب، آيا ممكن است در نظام جامعه انسانى، اين دوره را همچون گذشتگان و مردم قرون وسطى، ناديده بگيريم؟

به نظر فيلسوف ياد شده، اين كار مقدور نيست و اگر ما اين دوره را به حساب نياوريم، نتيجه‌اش چيزى جز فساد و بازيچه قرار دادن نسل دختران و پسران جوان نخواهد بود. به عقيده وى بايد قوانين، براى جوانان در اين سنين نوعى ازدواج را تجويز كنند به گونه‌اى كه نه به سختى‌هاى داشتن خانواده دچار شوند و نه به كام شهوت‌هاى كشنده و بيمارى‌ها و دردسرهاى بعدى آن بيفتند. او از اين نوع ازدواج به «ازدواج بدون فرزند» تعبير مى‌كند و مرادش اين بوده كه اين ازدواج از يك طرف، آنها را از افتادن در گرداب فساد، باز مى‌دارد و از طرف ديگر آنها را قبل از آنكه خانواده‌اى تشكيل دهند، آماده زندگى زناشويى مى‌كند. (٤)

منظور راسل از «ازدواج بدون فرزند» ازدواجى است كه در آن، از باردار شدن زن جلوگيرى شود. البته التزام به اين شرط هر چند امكان دارد، اما دشوار است و برفرض كه از وسايل جلوگيرى استفاده كنند و با اين حال بچه دار شوند، اين فرزند، فرزند شرعى است و به پدر و مادرش ملحق مى‌شود.

طرحى كه اين فيلسوف انگليسى ارائه داده است، طرحى است كه بيش از چهارده قرن است كه اسلام، مردم را به آن فراخوانده، با اين تفاوت كه طرح اسلام در چارچوب قوانينى به مراتب زيباتر و شگفت‌انگيزتر از طرحى است كه راسل پيشنهاد كرده است.

آنچه پيش روى شما خواننده محترم مى‌باشد، پژوهشى مختصر در باره ازدواج موقت است. باشد كه به اين موضوع عنايت بيشترى شده و از زواياى مختلف مورد بررسى قرار

(٤) عباس محمود العقاد، الفلسفة القرآنية، ص٨٧ ـ ٨٨.