٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٠ - ازدواج موقت در كتاب و سنّت آیة الله جعفر سبحانى

را به طور عميق مورد بررسى قرار مى‌دادند و به آنچه در قرآن و احاديث نبوى آمده است احاطه پيدا مى‌كردند، چنين سخنان نيش دارى را بر زبان جارى نمى‌ساختند.

آنچه اكنون به آن اشاره مى‌كنيم اين است كه اسلام با فراخواندن مردم به ازدواج دايم، مشكل غريزه جنسى را حل كرده است و ازدواج را پايه زندگى انسان و به عنوان امرى ضرورى و غذاى روحى تمامى انسانها تلقّى كرده است. اما با اين حال، گاه شرايط خاصى در زندگى انسان روى مى‌دهد كه قادر نيست از اين راه عمومى(يعنى ازدواج دايم) به مقصد برسد. اينجاست كه شريعت اسلامى بايستى براى چنين شرايطى و به عنوان راه حلى مقطعى، تدبيرى براى تشريع مشكل خاصى از ازدواج انديشيده باشد. اين اشتباه است كه كسى تصور كند دعوت اسلام به ازدواج موقت، مانند دعوتش به ازدواج دايم است. هر گز چنين نيست؛ زيرا ازدواج دايم پاسخى است به نياز جنسى انسانها در كليه مراحل زندگى. اما ازدواج موقت(همچنان كه گفتيم) پاسخى است براى حل مشكلات مقطعى و به منظور ممانعت از شيوع فساد در جامعه اسلامى و به عنوان دارو است، نه غذا؛ زيرا ممكن است انسان در شرايطى قرار گيرد كه امكان ازدواج دايم برايش وجود نداشته باشد. در اين صورت سه راه حل در پيش روى او وجود دارد:

١. فرونشاندن آتش شهوت؛

٢. پناه بردن به فاحشه‌خانه‌ها؛

٣. ازدواج موقت، با شروطى كه اسلام وضع كرده است.

اما راه حل اوّل، به جز براى معصومين و برخى ديگر به تناسب نزديكيشان به آنها، و به طور عادى براى همگان ممكن نيست.

راه حل دوم هم علاوه بر اين كه موجب نابودى كرامت انسانى است، باعث شيوع فساد و بيماريها و تداخل نسبتهاى فاميلى مى‌شود. بنابراين چاره‌اى جز راه حل سوم، يعنى ازدواج موقت باقى نمى‌ماند.

براين اساس، ازدواج موقت يكى از زيباترين سنتهاى اسلامى است كه به منظور حفظ كرامت انسانى تشريع شده است. امام على(ع) عمق اين معضل را شناخته و با سخنانى