فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٥ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
روزى شخصى به همراه اسبش خدمت پيامبر اكرم(ص) آمده و به آن حضرت سلام نمود. پيامبر اكرم در جواب سلام آن مرد فرمود : «وعليكم السلام» (يعنى سلام بر شما)؛ و جواب سلام آن مرد را به صيغه و ضمير جمع دادند. آن مرد گفت : يا رسول اللّه! من تنها و يك نفر هستم. چرا شما جواب سلام مرا به ضمير جمع داديد؟ پيامبر در پاسخ فرمود : سلام من بر تو و اسب تو بوده است. (١٧٧)
در پايان لازم به ذكر است، مطالب ذكر شده در چهار بخش گذشته تنها بخشى از مطالبى است كه در معارف اسلامى پيرامون حيوانات وجود دارد. اما همين مقدار، ما را به اين نكته رهنمون مىكند كه قوانين و حقوق اسلامىبسيار جامع و فراگير بوده و از مهم ترين مسائل زندگى تا مسائل ريز آن از چشم شارع مقدس مخفىنمانده است . در عين حال با بيان مسائل كلى و به دادن ملاكات اساسى مىتوان پاسخ مسائل نو و جديد را پيدا و از آنها استفاده كرد و پويايى فقه شيعه را به چشم ديد. حال كه اسلام به حيوان و حقوق آن تا اين اندازه اهتمام ورزيده و رعايت حال او را در تمام شئون لازم داشته است، به خوبى روشن مىشود كه انسان ها در اين نظام حقوقى از چه جايگاه رفيعى برخوردارند و حقوق بشر از اركان اين دين به شمار مىرود كه بيان مسائل و شاهد آن، مجال خود را مىطلبد.
(١) النوادر، سيد فضل اللّه راوندى، ص ١٩٦ . قال الامام الصادق(ع) : أتى رجل النبيّ(ص) فسلّم عليه، فقال النبيّ(ص) : و عليكم السلام . فقال رجل : -يا رسول اللّه- إنّما أنا وحدي؟! فقال (ص) : عليكَ و على فرسكَ .