٢. مهمان در سفر و در صورت نياز به پذيرايى، در ابن السبيل و در راه مانده داخل مى‌باشد. اين حكم از سخنان محقق و علامه برداشت مى‌شود و شيخ طوسى آن را به «قيل» نسبت داده و صاحب جواهر آن را برگزيده است. پس مهمان با ضيافت، از ابن السبيل خارج نمى‌شود. (٢١)

٣. مهمان در صورت سفر و احتياج به پذيرايى از نظر حكمى به ابن السبيل مى‌پيوندد. شهيد ثانى در كتاب مسالك به اين الحاق حكمى اشاره كرده و گفته است:

در جايز بودن ضيافت مهمان از زكات، مهمان به ابن السبيل ملحق شده و شرط آن، اين است كه مسافرى باشد كه به ضيافت محتاج است، هر چند در وطن خود بى نياز باشد. (٢٢)

ريشه اصلى طرح اين بحث از سوى فقها و اختلاف در آن، عبارت شيخ مفيد است كه آن را به روايت نسبت داده و گفته است:

ابن سبيل همان در راه مانده در سفر است. در روايتى (٢٣) آمده است كه ابن السبيل، همان مهمان است، منظور كسانى است كه به سبب نياز مهمان شده‌اند، هر چند در ديار ديگرى بى نياز و ثروتمند باشند. (٢٤)

چه بسا از اين عبارت شيخ مفيد و ديگر عبارات معلوم شود كه اين روايت، اقتضاى انحصار ابن السبيل در مهمان را داشته باشد. (٢٥) اما محقق نجفى گفته است:

(٢٠) الوسيله، ص١٢٨.
(٢١)جواهر الكلام، ج١٥، ص٣٧٤ و ٣٧٥.
(٢٢) مسالك الأفهام، ج١، ص٤٢٠.
(٢٣) وسائل الشيعه، ج٩، ص٢١٣، باب ١ از ابواب أصناف مستحقين زكات، ح٩ ؛ همين مطلب از مقنعه نيز نقل شده است.
(٢٤) المقنعه، ص٢٤١.
(٢٥) جواهر الكلام، ج١٥، ص٣٧٤.