فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٩ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
عمل دادهاند و فاضل هندى در اين باره مىآورد:
«الا قوى ما اختاره الشهيد من حرمة الفعل . . .كما في النهاية لأنّه إيلام للحيوان بلا فائدة و قد نهى عن تعذيب الحيوان» (١٣٣)
فاضل هندى در اين مسأله همانند شهيد(ره)، قول به حرمت را برمىگزيند و تقويت مىكند، همان گونه كه شيخ طوسى همين قول را اختيار كرده بود.
ايشان در تعليل اين فتواى به اين اشاره مىكند كه اين عمل موجب رنج دادن و اذيت كردن حيوان است و در روايات ما از اذيت كردن حيوانات نهى شده است.
همانگونه كه در متن فوق اشاره شد دليل اين فتاوى رواياتى است (١٣٤) كه از اين عمل نهى كرده است و عدهاى بنا بر ظاهر روايات، نهى را حمل بر حرمت كرده و برخى ديگر حمل بر كراهت نمودهاند.
فلسفه تشريع اين حكم ممنوعيت آزار و اذيت حيوانات و حرمت رنج دادن آنها مىباشد.
شهيد ثانى(ره) نيز پيرامون همين حكم و زمان آن پس از ذبح مىگويد:
«يمكن الكراهة من حيث اشتماله على تعذيب الحيوان على تقدير شعوره مع أنّ سلخه قبل برده لا يستلزمه، لأنّه أعم من قبليته الموت و ظاهرهم انّها متلازمان و هو ممنوع و من ثمّ جاز تغسيل ميت الإنسان قبل برده، فالأولى تخصيص الكراهة بسلخه قبل موته» (١٣٥)؛
ممكن است حكم به كراهت از اين باب باشد كه موجب اذيت و زجر كشيدن حيوان مىشود و اين در صورتى است كه هنوز حيوان شعور داشته و نمرده باشد. اما سلاخى قبل از سرد شدن بدن حيوان ملازم با زمان شعور و زنده بودن حيوان نيست، بلكه اعم از قبل و بعد از مرگ است و ممكن است حيوان مرده
(١٣٣) كشف اللثام ، ج ٩، ص٢٣٥.
(١٣٤) وسائل الشيعه، ج٢٤، ص١٧، باب ٨ از ابواب ذبائح، ح١.
(١٣٥) الروضة البهية، ج ٧، ص٢٣٠.