٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٨ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى

«انّه(ص) أمر أن تحدّ الشفار و أن توارى عن البهائم و قال : «إذا ذبح أحدكم فليجهّز» (١٢٦)

پيامبر اكرم (ص) دستور فرمود كه براى ذبح، چاقو را تيز كنيد و از جلوى چشمان ديگر حيوانات دور شويد (و جلوى چشم حيوانى، حيوان ديگر را ذبح نكنيد) و فرمودند: زمانى كه يكى از شما ذبح حيوانى را انجام مى‌دهد خود را به وسايل مورد نياز تجهيز كند.

فاضل هندى(ره) نيز قريب به همين مطالب را با استناد به رواياتى مى‌آورد. (١٢٧) همچنين محقق نجفى(ره) در كتاب جواهرالكلام (١٢٨) مطالب مذكور در مسالك را ذكر كرده و بر همين نكات تأكيد مى‌كند.

بسى روشن است اين توصيه ها در راستاى راحتى ذبح حيوان است تا حيوان رنج مضاعف را متحمل نشده و زجركُش نگردد.

٨. كندن پوست حيوان بلافاصله پس از ذبح

از نظر مشهور فقها، سلاّخى حيوان و كندن پوست آن و يا قطع عضوى از اعضاى آن بلافاصله پس از ذبح و قبل از آن كه بدن حيوان سرد گردد مكروه و عملى ناپسند است. (١٢٩) حتى برخى از فقها، همانند شيخ طوسى (١٣٠)، ابن زهرة (١٣١) و شهيد (١٣٢) حكم به حرمت اين


(١٢٦) مسند احمد، ج٢، ص١٠٨ ؛ سنن بيهقى، ج ٩، ص٢٨٠.
(١٢٧) كشف اللثام، ج ٩، ص ٢٢٦ و قال:«يستحبّ أن يكون السكين حادّة فمن النّبي (ص) من ذبح فليحدّ شفرته و ليرح ذبيحته، و عن الباقر(ع): إذا أردت أن تذبح ذبيحة فلا تعذّب البهيمة أحدّ الشفرة و استقبل و لا تنخعها حتّى تموت: انظر: دعائم الاسلام، ج٢، ص١٧٣ و١٧٤.
(١٢٨) جواهر الكلام، ج٣٦، ص ١٣٣.
(١٢٩) جواهر الكلام، ج٣٦، ص ١٢٤ ، رجوع شود به سرائر، ج٣، ص١١٠ ؛ الوسيله، ص٣٦٠.
(١٣٠) النهايه، ص٥٨٤ : «ولا يجوز سلخ الذبيحة إلاّ بعد بردها» .
(١٣١) غنية النزوع، ص٣٩٧.
(١٣٢) الدروس الشرعية، ج٢، ص٤١٥.