اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٦٨ - آشوبى نطنزى
[وی ابتدا در مرو به سر می برد، و در آن جا تدریس و موعظه می کرد. خواجه نظام الملک طوسی او را به اصفهان دعوت کرد تا در مدرسه نظامیّه که آن را صدریّه نامیده بود، تدریس کند. پس از مدّتی خجندی، ریاست شافعیان اصفهان را هم بر عهده گرفت.[١] او شاگردان بسیاری داشت که از آن جمله است ابوعلی حسن بن سلیمان اصفهانی و ابوعبداللّه بن سعد[٢]] و قاضی امام ابوالعبّاس احمد بن سلامه بن عبیداللّه، معروف به ابی الرّطبی[٣] ابوبکر خجندی در سال ٤٨٣ق وفات یافت. از تألیفات او می توان به روضه المناظر و زواهر الدّرر اشاره کرد[٤].
آل خجند محمّد
ابوالمظفّر محمّد بن ثابت بن حسین بن علی خجندی، از فقهای شافعی اصفهان در قرن پنجم هجری است. ریاست شافعیان اصفهان به عهده او بود، و علاوه بر آن به تدریس و وعظ و صدور فتوا مشغول بود. عاقبت از اصفهان به ری رفت، در هنگام وعظ در آن جا به دست ابوالفتح سنجری که از علویان ری بود در سال ٤٩٦ق کشته شد، و در مسجد جامع ری مدفون گردید.[٥]
آل خجند صدرالدّین محمّد
صدرالدّین ابوشجاع ابوبکر محمّد بن عبداللطّیف بن محمّد بن ثابت خجندی، یکی از مهم ترین بزرگان آل خجند است، و در قرن ششم هجری می زیسته است. [او مردی فقیه خطیب، ادیب و شاعر بوده، نزد سلاطین و خلفاء منزلت بالا داشت].
[١] مجلّه یادگار، سال سوم، شماره اوّل، شهریور ١٣٢٥، صص١٤ ١٥.
[٢] مدارس نظامیّه، ص٢٢٦.
[٣] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، ص٦٤.
[٤] دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج١، ص٦٩٤؛ دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی، ص١٧.
[٥] دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، ص٦٣؛ لباب الالباب، ص٦١٤ (تعلیقات)؛ زبده التّواریخ، ص١٧٠؛ دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج١، ص٦٩٤؛ دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی، ص١٧؛ مجلّه یادگار، سال سوم، شماره اوّل، شهریور ١٣٢٥، ص١٦.