اعلام اصفهان - مهدوی، مصلح الدین - الصفحة ٣٦٠ - آشوبى نطنزى
ابوالمرجا
ابوالمرجا سبط عبدوس، از شعرای پارسی گوی اصفهان است. مافرّوخی در کتاب خود از او یاد کرده است.[١]
ابومسعود رازی
شیخ ابومسعود بن فرّات رازی، از محدّثین اصفهان در قرن سوم هجری است. او در ری متولّد گردید، و جهت اخذ حدیث به مصر، دمشق، کوفه، بغداد، جزیره، شام، یمن و اصفهان سفر کرد. او معاصر احمد بن حنبل بوده، و نزد او احترام بسیار داشته است. وی سرانجام در اصفهان ساکن شده، و به تربیت شاگردان و نقل حدیث پرداخت، و سرانجام در شعبان سال ٢٥٨ق وفات یافت، و قاضی ابراهیم بن احمد خطّابی بر او نماز گزارد، و محمّد بن عاصم وی را غسل داد، و در مقبره مردبان مدفون گردید.
برخی او را شیعه می دانند، و از او تجلیل می کنند، و برخی او را سنّی و صوفی می دانند. [ظاهرا بقعه ای بر سر مزار او بوده، و تا قرن ها مردم اصفهان آن جا را زیارت می کرده اند]، در سال ٨٩٥ق محمّد بن جلال الدّین عربشاه سردر بقعه شیخ ابومسعود را تجدید بنا کرد، و کاشی کاری نمود که هنوز باقی است، و در شمار آثار باستانی اصفهان به ثبت رسیده است. در اواسط دوره قاجاریّه، آقا سیّدصدرالدّین محمّد عاملی پس از تحقیق درباره احوال و مذهب شیخ ابومسعود، او را سنّی دانست، و مردم را تحریک نمود، و آنان قبر شیخ ابومسعود را تخریب کردند. در کتاب مزارات اصفهان اسامی تعداد کثیری از مشایخ و اساتید و راویان و شاگردان شیخ ابومسعود مذکور است، و کتاب مسند از او است.[٢]
[١] محاسن اصفهان، ص٣٤.
[٢] ذکر اخبار اصفهان، ج١، ص٨٢، تهذیب التّهذیب، ج١، صص٦٦ ٦٧؛ الاعلام، ج١، ص١٨٦؛ میزان الاعتدال، ج١، صص٤٩ و ٦٠؛ خلد برین، صص١٨٧ ١٩٣؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص١٤٤؛ فوائد الرّضویه، ج٢، ص٤٦٠؛ مرآه الجنان، ج٢، ص١٦٩؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج١، صص٢١٥ ٢١٦؛ مزارات اصفهان، صص٧٩ ٨٨؛ گنجینه آثار تاریخی اصفهان، ص٣٥٣؛ هدیه العارفین، ج١، ص٤٩؛ الذّریعه، ج٢١، ص٤٠٥.